Đền thờ Vua Mai Hắc Đế ở Nam Đàn, Nghệ An là nơi thờ Mai Thúc Loan (?–722) — vị anh hùng dân tộc đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hoan Châu chống ách đô hộ nhà Đường đầu thế kỷ 8, được nhân dân tôn là "Mai Hắc Đế" (vua Đen). Được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2022, ngôi đền là biểu tượng của ý chí độc lập quật cường của dân tộc ngay từ buổi đầu lịch sử.
Lịch sử: cuộc khởi nghĩa Hoan Châu
Đầu thế kỷ 8, ách đô hộ nhà Đường ngày càng tàn bạo với chính sách thuế khóa nặng nề. Năm 713, Mai Thúc Loan — người con của Hoan Châu (Nghệ An) — đã lãnh đạo nhân dân nổi dậy khởi nghĩa, nhanh chóng làm chủ một vùng rộng lớn, xưng đế, đóng đô ở Vệ Sơn, được gọi là Mai Hắc Đế. Nghĩa quân của ông liên kết với các nước láng giềng, đánh thắng nhiều trận lớn. Đến năm 722, nhà Đường sai Dương Tư Húc đem 10 vạn quân sang đàn áp, nghĩa quân thất bại, Mai Hắc Đế tuẫn tiết. Cuộc khởi nghĩa tuy thất bại nhưng đã khẳng định ý chí độc lập của dân tộc.
Kiến trúc: ngôi đền của lòng dân
Đền thờ Vua Mai Hắc Đế được xây dựng tại quê hương của ông với kiến trúc truyền thống, là nơi nhân dân thờ cúng, tưởng nhớ. Trong đền thờ tượng Mai Hắc Đế cùng các tướng sĩ. Lễ hội đền được tổ chức hằng năm với các nghi lễ truyền thống, thu hút nhân dân và du khách thập phương.
Ý nghĩa: ngọn lửa độc lập từ thế kỷ 8
Mai Hắc Đế là một trong những vị anh hùng đầu tiên đứng lên chống Bắc thuộc sau thời Hai Bà Trưng, Bà Triệu. Cuộc khởi nghĩa của ông cho thấy khát vọng độc lập của dân tộc Việt Nam chưa bao giờ tắt, dù trong hoàn cảnh khó khăn nhất. Đền thờ ông là nơi con cháu nhớ về một trang sử hào hùng của dân tộc.