Ngã ba Đồng Lộc ở Hà Tĩnh là một trong những di tích lịch sử thiêng liêng nhất của dân tộc — nơi 10 nữ thanh niên xung phong đã anh dũng hy sinh ngày 24 tháng 7 năm 1968 khi đang làm nhiệm vụ san lấp hố bom, thông đường cho xe ra tiền tuyến. Được công nhận di tích quốc gia đặc biệt ngày 9/12/2013, Đồng Lộc với "tọa độ lửa" năm xưa nay là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ cả nước.
Lịch sử: tọa độ lửa và 10 cô gái
Ngã ba Đồng Lộc nằm trên tuyến đường 15A — huyết mạch chi viện cho chiến trường miền Nam, bị máy bay Mỹ đánh phá ác liệt, được gọi là "tọa độ chết". Từ tháng 4 đến tháng 10/1968, nơi đây hứng chịu gần 50.000 quả bom. Tiểu đội 4, Đại đội 552 TNXP với 10 cô gái trẻ do Võ Thị Tần làm tiểu đội trưởng ngày đêm bám trụ, san lấp hố bom, thông đường. Chiều 24/7/1968, một trận bom đã cướp đi sinh mạng của cả 10 cô gái khi họ đang làm nhiệm vụ. Sự hy sinh của các chị đã trở thành biểu tượng bất tử của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.
Di tích: khu tưởng niệm thiêng liêng
Khu di tích gồm khu mộ 10 nữ liệt sĩ TNXP, tượng đài chiến thắng, nhà bia tưởng niệm, tháp chuông Đồng Lộc. Không gian di tích trang nghiêm với cây xanh, hoa nở bốn mùa. Hằng năm, vào dịp 27/7 và các ngày lễ lớn, hàng vạn du khách về đây dâng hương, tưởng niệm, đặc biệt là thế hệ trẻ trong hành trình "về nguồn".
Ý nghĩa: bản hùng ca của tuổi trẻ
Ngã ba Đồng Lộc là minh chứng cho sức mạnh của tuổi trẻ Việt Nam: những cô gái đôi mươi đã hiến dâng cả tuổi xuân cho độc lập dân tộc. Các chị mãi mãi tuổi 20, mãi mãi là biểu tượng của lòng yêu nước, của sự hy sinh cao cả. Đến Đồng Lộc là để cúi đầu tri ân, để hiểu rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu xương của bao thế hệ.