Các địa điểm Khởi nghĩa Trương Định

Di tích & di sản · Sáng Đèn — Bách khoa văn hóa truyền thống Việt Nam

Tên di tíchDi tích lịch sử Các địa điểm khởi nghĩa Trương Định
Địa điểmTỉnh Đồng Tháp (huyện Gò Công)
Loại hìnhDi tích quốc gia đặc biệt — xếp hạng đợt 15 năm 2024
Giá trị nổi bậtNơi diễn ra cuộc khởi nghĩa chống Pháp của anh hùng Trương Định (1859–1864); 'đám lá tối trời' Gò Công

Các địa điểm khởi nghĩa Trương Định ở Gò Công, Đồng Tháp là nơi diễn ra cuộc khởi nghĩa chống thực dân Pháp của anh hùng dân tộc Trương Định (1820–1864) — một trong những phong trào kháng Pháp tiêu biểu nhất ở Nam Kỳ. Được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2024, khởi nghĩa Trương Định với "đám lá tối trời" Gò Công là biểu tượng của lòng yêu nước, của tinh thần "dân vi bản" trong lịch sử chống ngoại xâm.

Lịch sử: khởi nghĩa 1859–1864

Trương Định (Trương Công Định) là lãnh binh triều Nguyễn, sau khi Pháp chiếm Gia Định đã chiêu mộ nghĩa quân kháng chiến. Năm 1862, triều đình ký Hòa ước Nhâm Tuất, ra lệnh bãi binh, nhưng Trương Định được nhân dân tôn làm "Bình Tây Đại nguyên soái", tiếp tục kháng chiến. Nghĩa quân với chiến thuật du kích, "đám lá tối trời" đã gây cho Pháp nhiều thiệt hại. Năm 1864, Trương Định hy sinh tại Gò Công, để lại tiếng thơm muôn đời.

Di tích: đền thờ và địa điểm

Khu di tích gồm đền thờ Trương Định, các địa điểm ghi dấu khởi nghĩa: căn cứ, trận địa. Đền thờ với kiến trúc trang nghiêm, là nơi nhân dân Gò Công tưởng nhớ vị anh hùng. Hằng năm, lễ giỗ Trương Định (20/8 âm lịch) được tổ chức long trọng.

Ý nghĩa: khí phách Nam Kỳ

Trương Định là hiện thân của khí phách Nam Kỳ: "thà chết không chịu khuất phục" — dù triều đình đã ký hòa ước, ông vẫn theo ý nguyện của nhân dân tiếp tục kháng chiến đến hơi thở cuối cùng. Di tích là niềm tự hào của người dân Gò Công, là nguồn cảm hứng bất tận về lòng yêu nước, về bài học "dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong" cho các thế hệ.