Di tích Nhà ngục Kon Tum ở Quảng Ngãi là nhà tù do thực dân Pháp xây dựng để giam cầm các chiến sĩ cách mạng và người dân yêu nước ở Tây Nguyên — một trong những "địa ngục trần gian" của chế độ thực dân. Được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2026, nhà ngục là chứng tích về tội ác của thực dân Pháp và về ý chí kiên cường, bất khuất của các chiến sĩ cách mạng.
Lịch sử: nhà tù giữa Tây Nguyên
Nhà ngục Kon Tum được thực dân Pháp xây dựng vào đầu thế kỷ 20 để giam giữ các chiến sĩ cách mạng bị bắt ở Tây Nguyên và miền Trung. Trong ngục, tù nhân bị đối xử tàn bạo: cùm kẹp, tra tấn, lao động khổ sai, đói khát, bệnh tật. Nhưng trong hoàn cảnh khắc nghiệt ấy, các chiến sĩ vẫn giữ vững khí tiết, tổ chức học tập, đấu tranh, biến nhà tù thành trường học cách mạng.
Di tích: chứng tích còn lại
Khu di tích gồm các hạng mục được phục dựng: phòng giam, xà lim, khu tra tấn, nhà bia tưởng niệm. Các hiện vật, hình ảnh về cuộc sống của tù nhân chính trị được trưng bày, tái hiện một thời kỳ đấu tranh gian khổ mà hào hùng.
Ý nghĩa: ý chí bất khuất
Nhà ngục Kon Tum là minh chứng cho chân lý: không gông cùm nào có thể giam hãm được ý chí của người chiến sĩ cách mạng. Trong ngục tối, các chiến sĩ vẫn tổ chức học tập lý luận, truyền bá tư tưởng cách mạng, biến nhà tù đế quốc thành trường học cộng sản. Di tích là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ Tây Nguyên về lòng yêu nước, về sự hy sinh của cha anh.