Nhà tù Phú Lợi ở Thủ Dầu Một, TP. Hồ Chí Minh là nhà tù do chính quyền Sài Gòn xây dựng để giam cầm các chiến sĩ cách mạng và người yêu nước — nơi diễn ra vụ đầu độc tù nhân ngày 1/12/1958 làm hàng nghìn người bị ngộ độc, gây chấn động dư luận trong nước và quốc tế. Được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia, nhà tù Phú Lợi là chứng tích về tội ác chiến tranh và về ý chí đấu tranh kiên cường của các chiến sĩ.
Lịch sử: nhà tù và vụ đầu độc
Nhà tù Phú Lợi được xây dựng năm 1957 để giam giữ những người bị chính quyền Sài Gòn coi là "cộng sản". Ngày 1/12/1958, nhà cầm quyền đã bỏ thuốc độc vào thức ăn của tù nhân, khiến hàng nghìn người bị ngộ độc, nhiều người chết. Vụ việc bị phanh phui đã gây phẫn nộ dư luận, trở thành một trong những bằng chứng về tội ác của chính quyền Sài Gòn. Trong tù, các chiến sĩ vẫn tổ chức đấu tranh, giữ vững khí tiết.
Di tích: chứng tích còn lại
Khu di tích gồm các hạng mục được bảo tồn: phòng giam, khu tra tấn, nhà bia tưởng niệm các nạn nhân vụ đầu độc. Các hiện vật, hình ảnh, tư liệu về cuộc sống của tù nhân được trưng bày, tái hiện một thời kỳ đấu tranh đầy gian khổ.
Ý nghĩa: không bao giờ quên
Nhà tù Phú Lợi là lời nhắc nhở về tội ác chiến tranh và giá trị của hòa bình, độc lập. Di tích là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, là nơi tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc.