Tháp Bà Po Nagar ở Nha Trang, Khánh Hòa là quần thể tháp Chăm được xây dựng từ thế kỷ 8 đến thế kỷ 13 để thờ nữ thần Po Inư Nagar — "Mẹ xứ sở" của người Chăm. Được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2025, tháp Bà là một trong những trung tâm tôn giáo quan trọng bậc nhất của Champa ở Nam Trung Bộ, đồng thời là minh chứng sinh động cho sự giao thoa văn hóa Việt – Chăm qua tín ngưỡng thờ Thiên Y A Na.
Lịch sử: nghìn năm tháp Mẹ
Quần thể tháp Bà Po Nagar được xây dựng trong nhiều thế kỷ (8–13), nằm trên đồi Cù Lao bên sông Cái. Năm 1979, tháp được xếp hạng di tích cấp quốc gia; ngày 17/1/2025 được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định 152/QĐ-TTg. Quần thể còn 4 tháp với tháp chính cao 23 m thờ tượng nữ thần bằng đá granite cao 2,6 m. Kỹ thuật xây gạch không vữa với 28 minh văn chữ Sanskrit và Champa cổ là đề tài nghiên cứu hấp dẫn.
Tín ngưỡng: Thiên Y A Na
Điểm đặc biệt nhất của tháp Bà là đời sống tín ngưỡng vẫn diễn ra hằng ngày: người Chăm thờ Po Inư Nagar, người Việt thờ Thiên Y A Na Thánh Mẫu — sự đồng nhất hai nữ thần thể hiện quá trình giao thoa văn hóa mềm dẻo, thành công bậc nhất trong lịch sử Việt Nam. Lễ hội Tháp Bà hằng năm (tháng 3 âm lịch) với lễ rước nước, múa, hát thu hút hàng vạn người.
Ý nghĩa: cầu nối hai dân tộc
Tháp Bà Po Nagar là biểu tượng của sự hòa hợp dân tộc: người Chăm và người Việt cùng hướng về Mẹ xứ sở với lòng thành kính. Di tích vừa là kiệt tác kiến trúc, vừa là không gian tâm linh sống động giữa lòng thành phố biển Nha Trang.