Cung đàn trên sông lạnh là vở cải lương của Thu An viết chung với Phong Anh, lưu hành trước năm 1975. Tác phẩm gắn liền với nghệ sĩ Út Trà Ôn trong vai Bạt Tùng – một trong những vai diễn được ghi nhận trong danh mục các vai chính của ông, với giọng hát ấm và ngọt đã làm nên tên tuổi của "giọng ca vàng" này.
Cốt truyện (tóm tắt)
Hình ảnh "cung đàn trên sông lạnh" gợi nên một khung cảnh đầy chất thơ mà cũng đầy nỗi buồn: dòng sông lạnh lẽo trong đêm, và tiếng đàn ai oán vang lên như tiếng lòng của kẻ cô đơn. Nhân vật chính – có thể là một nghệ sĩ tài hoa mà bạc mệnh – đã gửi gắm tất cả tâm sự của mình vào cung đàn. Mỗi nốt nhạc là một nỗi niềm: niềm thương nhớ quê hương, nỗi đau tình duyên lỡ dở, sự xót xa cho kiếp nghệ sĩ phiêu bạt. Dòng sông lạnh chứng kiến tất cả, lặng lẽ trôi như thời gian cuốn đi những vui buồn của kiếp người.
Giá trị nghệ thuật
Cung đàn trên sông lạnh là một trong những tác phẩm thể hiện rõ nhất mối quan hệ máu thịt giữa cải lương và âm nhạc dân tộc. Cây đàn – biểu tượng của người nghệ sĩ – trở thành nhân vật trung tâm, là phương tiện để nhân vật bày tỏ những điều không thể nói thành lời. Vở diễn thành công trong việc khắc họa hình ảnh người nghệ sĩ với những nỗi niềm riêng: tài hoa mà bạc mệnh, được yêu mến mà cô đơn – một bi kịch muôn thuở của kiếp cầm ca. Với giọng hát của Út Trà Ôn, những cung đàn trong vở như có hồn, chạm đến trái tim người nghe.
Dấu ấn lịch sử
Sự kết hợp giữa Thu An và Phong Anh – hai soạn giả đều có những tác phẩm được ghi nhận (Phong Anh còn có Thuyền ra cửa biển viết chung với Yên Trang) – hứa hẹn một kịch bản có chiều sâu. Cung đàn trên sông lạnh với sự thể hiện của Út Trà Ôn là một trong những mảnh ghép đẹp trong bức tranh về kiếp nghệ sĩ trên sân khấu cải lương – những con người đã hiến dâng cả cuộc đời cho nghệ thuật.