Manh áo quê nghèo là vở cải lương tâm lý xã hội của soạn giả Yên Lang, ra đời vào thập niên 1960. Tác phẩm vốn có tên gốc là Đường về quê ngoại – vở thứ ba trong sự nghiệp của Yên Lang, cũng là vở đầu tiên ông tự đứng tên riêng một mình – lấy cảm hứng từ nỗi hoài nhớ quê ngoại của chính tác giả.
Hoàn cảnh ra đời
Sau hai vở đầu viết chung với Nguyễn Liêu, Yên Lang tự mình sáng tác Đường về quê ngoại, lấy cảm hứng từ nỗi nhớ quê ngoại ở Thông Lưu (nay thuộc thị trấn Châu Hưng, huyện Vĩnh Lợi) – nơi ông đã có những năm tháng tuổi thơ. Vở được đoàn Song Kiều biểu diễn và gây được tiếng vang lớn. Về sau, khi được mời về làm soạn giả thường trực của đoàn cải lương Kim Chung, ông sửa lại thành Manh áo quê nghèo – tựa mới gợi nên hình ảnh chân thực, cảm động hơn về cuộc sống lam lũ của người dân quê.
Giá trị nghệ thuật
Manh áo quê nghèo là tác phẩm mang đậm dấu ấn cá nhân nhất của Yên Lang thời kỳ đầu – viết từ chính nỗi nhớ quê hương của mình nên đầy ắp cảm xúc chân thành. Hình ảnh "manh áo quê nghèo" trở thành biểu tượng cho sự lam lũ, chịu thương chịu khó của người dân quê Nam Bộ, đồng thời cũng là biểu tượng cho tình quê hương sâu nặng. Vở diễn cho thấy ngay từ những sáng tác đầu tay tự đứng tên, Yên Lang đã xác định được hướng đi: viết về những con người bình dị với văn phong mộc mạc mà sâu sắc.
Dấu ấn lịch sử
Năm 1963, khi Minh Cảnh chuyển sang đoàn Kim Chung 2 vừa thành lập và trở thành kép chánh, Manh áo quê nghèo là một trong những vở giúp ông nổi danh, bên cạnh Trinh nữ lầu xanh, Bên cầu vọng thê. Cũng chính thời gian làm soạn giả tại đoàn Song Kiều với thành công của vở này đã giúp Yên Lang lọt vào mắt xanh của cô đào chính Kiều Oanh – con gái ông bầu – nên duyên vợ chồng. Manh áo quê nghèo vì thế gắn liền với cả sự nghiệp lẫn tình duyên của người soạn giả tài hoa.