Mưa rừng là vở cải lương nổi tiếng của liên danh Hà Triều – Hoa Phượng, ra mắt năm 1961 trên sân khấu Thanh Minh – Thanh Nga. Tác phẩm đưa không gian văn hóa vùng cao lên sân khấu cải lương một cách đầy thi vị, với chuyện tình lãng mạn giữa núi rừng Tây Nguyên bạt ngàn, và gắn liền với giọng ca của cố nghệ sĩ Thanh Nga.
Cốt truyện (tóm tắt)
Vở kể chuyện tình của nàng K'Mây – cô gái vùng cao xinh đẹp – và một anh thợ rừng hiền lành, chất phác. Tình yêu trong sáng của đôi trẻ bị ngăn cấm bởi những hủ tục khắt khe của bộ tộc cùng sự can thiệp của kẻ có quyền thế. Giữa đại ngàn mưa tuôn xối xả, tiếng hát của họ vang vọng như tiếng khóc cho mối tình bị vùi dập bởi tham vọng và định kiến của con người. Bi kịch tình yêu dưới ách hủ tục được đẩy lên cao trào, để lại trong lòng khán giả niềm xót thương cho những số phận không được quyền lựa chọn hạnh phúc của chính mình.
Giá trị nghệ thuật
Điểm đặc sắc của Mưa rừng là đã mạnh dạn đưa bối cảnh Tây Nguyên – một không gian văn hóa còn xa lạ với sân khấu cải lương đương thời – lên sàn diễn, mở rộng biên độ đề tài của bộ môn. Vở phê phán những hủ tục lạc hậu đồng thời khẳng định khát vọng tự do trong tình yêu, một tư tưởng tiến bộ và nhân văn. Đặc biệt, nhạc sĩ Huỳnh Anh đã sáng tác riêng ca khúc Mưa rừng dành cho giọng hát Thanh Nga trong vở diễn; ca khúc sau đó vượt ra khỏi khuôn khổ vở tuồng, có đời sống độc lập và trở thành một trong những bản tân nhạc gắn liền với cải lương được yêu mến nhất.
Dấu ấn lịch sử
Trên sân khấu Thanh Minh – Thanh Nga, vai diễn của Thanh Nga trong Mưa rừng đã trở thành một dấu ấn khó phai trong sự nghiệp của cô. Vở diễn góp phần khẳng định vị thế của liên danh Hà Triều – Hoa Phượng như những cây bút hàng đầu của cải lương Sài Gòn đầu thập niên 1960. Nhiều thập niên sau, kịch bản vẫn được các sân khấu kịch nói chọn để chuyển thể, cho thấy sức hấp dẫn lâu bền của câu chuyện tình núi rừng này.