Nắng chiều lên cổ tháp là vở cải lương đầu tay của soạn giả Yên Lang, viết chung với Nguyễn Liêu năm 1960 và được đoàn Song Kiều dàn dựng. Tác phẩm đánh dấu bước chuyển hướng quan trọng trong cuộc đời Yên Lang: từ một thi sĩ chuyên làm thơ sang nghề viết kịch bản sân khấu cải lương.
Hoàn cảnh ra đời
Yên Lang (tên thật Trần Kim Huyền) vốn là người yêu văn chương, từng mộng làm nhà giáo, nhưng rồi bị thế giới màn nhung cuốn hút. Năm 1955, ông khăn gói rời quê Bạc Liêu lên Sài Gòn lập nghiệp. Đến năm 1960, do chưa rành về bài bản cải lương, ông viết chung với Nguyễn Liêu vở đầu tay Nắng chiều lên cổ tháp. Tựa vở gợi nên khung cảnh cổ kính, trầm mặc của mái tháp chùa dưới nắng chiều – một không gian đậm chất thiền, rất phù hợp với tâm hồn thi sĩ của tác giả.
Giá trị nghệ thuật
Dù là tác phẩm đầu tay và viết chung, Nắng chiều lên cổ tháp đã hé lộ những phẩm chất làm nên tên tuổi Yên Lang về sau: văn phong mộc mạc mà chắt lọc, những số phận con người luôn khao khát hạnh phúc, và khả năng dệt nên những câu chuyện giàu chất thơ. Vở thứ hai của ông – Bếp lửa chiều ly biệt cũng viết chung với Nguyễn Liêu, do đoàn Bạch Vân dàn dựng – tiếp tục khẳng định hướng đi này, trước khi ông tự đứng tên riêng với Đường về quê ngoại (về sau sửa thành Manh áo quê nghèo) gây tiếng vang lớn.
Dấu ấn lịch sử
Từ Nắng chiều lên cổ tháp (1960), Yên Lang bước vào sự nghiệp soạn giả với hơn 30 tác phẩm cải lương nổi tiếng, trở thành bậc thầy của dòng kiếm hiệp kỳ tình và là người đào tạo nên những cây bút kế cận như Nguyên Thảo (em trai ông) và Lam Tuyền (con trai ông). Cũng chính thời gian làm soạn giả tại đoàn Song Kiều đã giúp ông lọt vào mắt xanh của cô đào chính Kiều Oanh – con gái ông bầu – nên duyên vợ chồng thủy chung từ thuở tóc xanh đến cuối đời.