Trinh nữ lầu xanh là vở cải lương của Vân An viết chung với Huyền Vân, lưu hành trước năm 1975. Tác phẩm gắn liền với nghệ sĩ Tấn Tài trong vai Bạch Vân Sơn, khai thác một đề tài gai góc mà đầy tính nhân văn: số phận người phụ nữ trong chốn lầu xanh và khát vọng giữ gìn phẩm giá.
Cốt truyện (tóm tắt)
Nhan đề vở diễn đã nói lên tất cả nghịch lý bi thảm của câu chuyện: một "trinh nữ" – biểu tượng của sự trong trắng – lại phải sống trong "lầu xanh" – nơi bùn nhơ của xã hội. Nhân vật nữ chính vì hoàn cảnh éo le mà sa chân vào chốn phong trần, nhưng trong tâm hồn nàng vẫn giữ vẹn nguyên một tấm lòng trinh bạch, một khát vọng về tình yêu chân thành và cuộc sống lương thiện. Giữa chốn lầu xanh đầy cạm bẫy, nàng gặp được người đàn ông thấu hiểu và trân trọng tâm hồn mình – nhưng định kiến xã hội và những thế lực đen tối không dễ buông tha cho họ.
Giá trị nghệ thuật
Trinh nữ lầu xanh thuộc vào dòng những tác phẩm bênh vực người phụ nữ sa ngã vì hoàn cảnh – một chủ đề nhân văn sâu sắc mà sân khấu Việt Nam nhiều lần khai thác từ Kiều của Nguyễn Du đến những vở diễn hiện đại. Vở diễn đặt ra câu hỏi day dứt: phẩm giá con người nằm ở hoàn cảnh hay ở tâm hồn? Bằng cách xây dựng nhân vật nữ chính với nội tâm trong sáng giữa môi trường ô trọc, tác phẩm tố cáo những bất công của xã hội đồng thời ngợi ca sức mạnh của lòng tự trọng.
Dấu ấn lịch sử
Với sự thể hiện của Tấn Tài trong vai Bạch Vân Sơn, Trinh nữ lầu xanh là một trong những vở diễn cho thấy sự dấn thân của các soạn giả vào những đề tài gai góc của xã hội. Tác phẩm của Vân An – Huyền Vân góp phần khẳng định rằng cải lương không chỉ là sân khấu của những chuyện tình lãng mạn hay những tích xưa hào hùng, mà còn là nơi lên tiếng cho những thân phận bị xã hội ruồng bỏ.