Xin một lần yêu nhau được xem là một trong những vở cải lương kinh điển của Việt Nam, do soạn giả Nguyên Thảo sáng tác vào thập niên 1970. Tác phẩm là những dòng tâm sự buồn của đôi tình nhân Âu Thiên Vũ và Hồ Như Thủy, gắn liền với các nghệ sĩ Minh Phụng, Minh Vương, Lệ Thủy và Phượng Liên.
Cốt truyện (tóm tắt)
Câu chuyện là nỗi oán than số phận của đôi trai gái yêu nhau tha thiết nhưng bị định kiến xã hội và lòng tham của con người chia rẽ. Âu Thiên Vũ với câu ca não nề: đời mình như sinh ra dưới một ngôi sao xấu, cứ mãi lao đao khốn khổ, chỉ xin một lần được yêu nhau mà không bao giờ nói được thành lời. Dù kiếp này không đến được với nhau, đôi trẻ vẫn nguyện chết vì nhau để giữ lòng sắt son, chung thủy – một kết thúc bi tráng đầy chất cải lương khiến bao thế hệ khán giả rơi lệ.
Giá trị nghệ thuật
Xin một lần yêu nhau thành công nhờ khai thác triệt để mô-típ tình yêu bị ngăn cấm – đề tài muôn thuở nhưng luôn mới khi được viết bằng sự chân thành. Nguyên Thảo – em trai của soạn giả Yên Lang, được anh hướng dẫn vào nghề – đã thể hiện bút pháp riêng: lời ca giản dị mà thấm thía, nhân vật gần gũi như những con người ngoài đời thực. Vở diễn không chỉ là câu chuyện tình yêu mà còn là lời tố cáo định kiến xã hội và lòng tham đã chia rẽ lứa đôi.
Dấu ấn lịch sử
Với dàn nghệ sĩ Minh Phụng, Minh Vương, Lệ Thủy, Phượng Liên, Dũng Thanh Lâm, Diệp Lang, bản thu thanh Xin một lần yêu nhau trở thành một trong những đĩa cải lương được yêu mến nhất. Tác phẩm thường xuyên được xếp vào các bảng xếp hạng "vở cải lương hay nhất mọi thời đại", và các thế hệ nghệ sĩ trẻ sau này vẫn tiếp tục thể hiện lại, chứng tỏ sức sống mãnh liệt của một kiệt tác đã đi vào lòng nhiều thế hệ khán giả.