Yêu người say là vở cải lương tâm lý xã hội của soạn giả Nhị Kiều, lưu hành trước năm 1975. Nhan đề vở diễn đặt ra một tình huống đầy bi kịch: yêu một người say – người chìm đắm trong men rượu, đánh mất chính mình.
Cốt truyện (tóm tắt)
Nhân vật nữ chính yêu một người đàn ông tài hoa nhưng chìm đắm trong men rượu. Có thể chàng từng là người có chí lớn, có tài năng, nhưng những thất bại trong cuộc đời đã đẩy chàng vào vòng tay của rượu – thứ giúp chàng quên đi thực tại phũ phàng nhưng cũng đang dần hủy hoại chàng. Người phụ nữ với tình yêu tha thiết đã làm mọi cách để cứu chàng ra khỏi men say: từ những lời khuyên nhủ nhẹ nhàng đến những hành động quyết liệt. Nhưng cuộc chiến với rượu – kẻ thù vô hình mà đáng sợ – không hề dễ dàng, và tình yêu của nàng phải trải qua những thử thách nghiệt ngã nhất.
Giá trị nghệ thuật
Yêu người say thuộc vào dòng những tác phẩm mang tính giáo dục sâu sắc của cải lương – lên án tệ nạn rượu chè đồng thời ngợi ca sức mạnh của tình yêu chân thành. Vở diễn thành công trong việc khắc họa tâm lý phức tạp của cả hai nhân vật: người say – với những giằng xé giữa ý chí muốn thoát ra và sự yếu đuối trước cám dỗ; và người phụ nữ – với tình yêu vừa là sức mạnh vừa là gánh nặng. Dưới ngòi bút của Nhị Kiều, câu chuyện được kể với sự cảm thông sâu sắc, không phán xét một chiều mà thấu hiểu những nguyên nhân đẩy con người vào men say.
Dấu ấn lịch sử
Trong gia tài sáng tác đồ sộ của Nhị Kiều – từ tuồng Tàu, tuồng Nhật đến tâm lý xã hội – Yêu người say đại diện cho hướng khai thác những vấn đề xã hội nhức nhối. Tác phẩm cho thấy cải lương không chỉ là sân khấu giải trí mà còn là diễn đàn để xã hội nhìn lại mình, để những tệ nạn được phơi bày và những giá trị nhân văn được ngợi ca.