Chùa Cổ Lễ ở Ninh Bình (Nam Định cũ) là một trong những ngôi chùa có kiến trúc độc đáo nhất Việt Nam với phong cách "nhất tháp nhất chuông" — một tháp, một chuông hài hòa trong tổng thể. Được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2025, chùa Cổ Lễ không chỉ nổi tiếng về kiến trúc nghệ thuật mà còn gắn với truyền thống yêu nước: nơi đây từng là cơ sở cách mạng, với nhiều nhà sư tham gia kháng chiến.
Lịch sử: ngôi chùa của lòng yêu nước
Chùa Cổ Lễ được xây dựng từ thời Lý, trải qua các triều đại được trùng tu, mở rộng. Đặc biệt, trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, chùa Cổ Lễ là cơ sở cách mạng quan trọng: nhiều nhà sư của chùa đã tham gia kháng chiến, có người anh dũng hy sinh. Ngôi chùa là minh chứng cho truyền thống "đạo pháp – dân tộc" của Phật giáo Việt Nam — vừa tu hành, vừa gắn bó với vận mệnh đất nước.
Kiến trúc: nhất tháp nhất chuông
Chùa Cổ Lễ gây ấn tượng với kiến trúc độc đáo: tháp Cửu Phẩm Liên Hoa 9 tầng uy nghi và gác chuông với quả chuông đồng lớn — tạo nên bố cục "nhất tháp nhất chuông" hài hòa. Các hạng mục chùa được chạm khắc công phu, hệ thống tượng Phật, tượng thánh được tạc tinh xảo. Không gian chùa rộng rãi, thanh tịnh với nhiều cây cổ thụ, là nơi tu hành, lễ bái của Phật tử và du khách.
Ý nghĩa: đạo pháp gắn với dân tộc
Chùa Cổ Lễ là biểu tượng của Phật giáo nhập thế Việt Nam — những nhà sư không chỉ tu hành mà còn sẵn sàng hy sinh vì độc lập dân tộc. Việc xếp hạng đặc biệt năm 2025 ghi nhận giá trị lịch sử và kiến trúc nghệ thuật độc đáo của ngôi chùa. Đến chùa Cổ Lễ, du khách vừa được chiêm ngưỡng kiệt tác kiến trúc, vừa được ôn lại truyền thống yêu nước của Phật giáo Việt Nam.