Đình Trà Cổ ở Móng Cái, Quảng Ninh là ngôi đình làng độc đáo của cư dân vùng biển biên viễn Đông Bắc, được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2023. Ngôi đình không chỉ có giá trị kiến trúc nghệ thuật mà còn là trung tâm văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng làng biển Trà Cổ — nơi địa đầu Tổ quốc, gắn với lễ hội đình Trà Cổ đặc sắc hằng năm.
Lịch sử: ngôi đình của làng biển địa đầu
Trà Cổ là làng biển cổ ở cực Đông Bắc đất nước, nơi người dân sống bằng nghề đánh cá, buôn bán. Đình Trà Cổ được xây dựng từ lâu đời, là nơi thờ thành hoàng làng và các vị thần biển — những vị thần được ngư dân tôn thờ, cầu mong mưa thuận gió hòa, tôm cá đầy khoang. Ngôi đình là trung tâm sinh hoạt của làng biển, nơi diễn ra các nghi lễ cầu ngư, lễ hội truyền thống.
Kiến trúc và lễ hội
Đình Trà Cổ có kiến trúc truyền thống với những nét đặc trưng của đình làng vùng biển: mái cong, chạm khắc tinh xảo với đề tài biển cả, thuyền buồm. Lễ hội đình Trà Cổ được tổ chức hằng năm vào tháng 6 âm lịch với các nghi lễ rước kiệu, tế lễ và đặc biệt là hội thi "ông Voi" — cuộc thi khiêng kiệu độc đáo của trai làng, thể hiện sức mạnh, tinh thần đoàn kết của cư dân biển.
Ý nghĩa: văn hóa biển đảo nơi địa đầu
Đình Trà Cổ là biểu tượng của văn hóa biển đảo Việt Nam — nơi con người sống hòa hợp với biển cả, tôn thờ biển như người mẹ nuôi sống mình. Ngôi đình nơi địa đầu Tổ quốc cũng nhắc nhở về chủ quyền biển đảo thiêng liêng, về những ngư dân ngày đêm bám biển giữ gìn biên cương của Tổ quốc.