Nhà đày Buôn Ma Thuột ở Đắk Lắk là nhà tù do thực dân Pháp xây dựng để giam cầm các chiến sĩ cách mạng và người yêu nước ở Tây Nguyên — một trong những "địa ngục trần gian" của chế độ thực dân. Được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2018, nhà đày là chứng tích về tội ác của thực dân Pháp và về ý chí kiên cường, bất khuất của các chiến sĩ cách mạng Tây Nguyên.
Lịch sử: nhà tù giữa đại ngàn
Nhà đày Buôn Ma Thuột được thực dân Pháp xây dựng vào những năm 1930–1940 để giam giữ các chiến sĩ cách mạng bị bắt ở Tây Nguyên và miền Trung. Trong ngục, tù nhân bị cùm kẹp, tra tấn dã man, lao động khổ sai, đói khát triền miên. Nhưng trong hoàn cảnh ấy, các chiến sĩ vẫn giữ vững khí tiết, tổ chức học tập lý luận, đấu tranh, biến nhà tù thành trường học cách mạng. Nhiều cuộc vượt ngục táo bạo đã diễn ra, tiếp thêm sức mạnh cho phong trào cách mạng Tây Nguyên.
Di tích: chứng tích còn lại
Khu di tích gồm các hạng mục được bảo tồn, phục dựng: phòng giam, xà lim, khu tra tấn, nhà bia tưởng niệm. Các hiện vật, hình ảnh, tư liệu về cuộc sống của tù nhân chính trị được trưng bày, tái hiện một thời kỳ đấu tranh gian khổ mà hào hùng giữa núi rừng Tây Nguyên.
Ý nghĩa: ý chí Tây Nguyên
Nhà đày Buôn Ma Thuột là minh chứng cho ý chí bất khuất của các chiến sĩ cách mạng và đồng bào Tây Nguyên: không gông cùm nào khuất phục được lòng yêu nước. Di tích là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, là điểm đến ý nghĩa trong hành trình khám phá thủ phủ cà phê Buôn Ma Thuột.