Rừng Trần Hưng Đạo ở Cao Bằng là nơi ngày 22 tháng 12 năm 1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân — tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam — được thành lập với 34 chiến sĩ do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy. Được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2013, đây là "cái nôi" của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, nơi khởi nguồn của một đội quân "từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu".
Lịch sử: 34 chiến sĩ đầu tiên
Thực hiện chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 22/12/1944, tại khu rừng Trần Hưng Đạo (Nguyên Bình, Cao Bằng), Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập gồm 34 chiến sĩ với vũ khí thô sơ. Đồng chí Võ Nguyên Giáp được giao chỉ huy. Chỉ hai ngày sau, đội đã đánh thắng đồn Phai Khắt, Nà Ngần — mở đầu truyền thống "quyết chiến, quyết thắng" của quân đội ta. Từ 34 chiến sĩ ban đầu, Quân đội nhân dân Việt Nam đã lớn mạnh, làm nên những chiến thắng Điện Biên Phủ, đại thắng mùa Xuân 1975.
Di tích: khu rừng lịch sử
Khu di tích gồm địa điểm lễ thành lập với nhà bia, tượng đài 34 chiến sĩ, nhà trưng bày hiện vật về buổi đầu thành lập quân đội. Khu rừng nguyên sinh được bảo vệ nghiêm ngặt, tạo không gian trang nghiêm, thiêng liêng. Hằng năm, vào ngày 22/12, lễ kỷ niệm thành lập quân đội được tổ chức trọng thể tại đây với sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đông đảo nhân dân.
Ý nghĩa: cái nôi của quân đội anh hùng
Rừng Trần Hưng Đạo là biểu tượng của sự ra đời của Quân đội nhân dân Việt Nam — đội quân của dân, do dân, vì dân. Từ khu rừng nhỏ bé này, một đội quân đã lớn lên, đánh thắng hai đế quốc hùng mạnh, bảo vệ vững chắc Tổ quốc. Di tích là niềm tự hào của quân đội và nhân dân ta, là nơi giáo dục truyền thống cho các thế hệ chiến sĩ.