Địa điểm Chiến thắng Biên giới năm 1950 ở Cao Bằng ghi dấu Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 — chiến dịch tiến công quy mô lớn đầu tiên của quân đội ta trong kháng chiến chống thực dân Pháp, mở ra bước ngoặt quyết định của cuộc kháng chiến. Được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2017, đây là nơi quân dân ta đã làm nên chiến thắng vang dội, phá vỡ thế bao vây của địch ở biên giới Việt – Trung.
Lịch sử: chiến dịch mở màn
Sau nhiều năm phòng ngự, đến năm 1950, tương quan lực lượng đã thay đổi có lợi cho ta. Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Biên giới nhằm tiêu diệt sinh lực địch, khai thông biên giới để nhận viện trợ quốc tế. Dưới sự chỉ huy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, quân ta tiến công cứ điểm Đông Khê — "cái mắt xích" quan trọng trên tuyến phòng thủ của Pháp. Sau nhiều ngày chiến đấu ác liệt, Đông Khê thất thủ, quân Pháp ở Cao Bằng, Thất Khê hoảng loạn rút chạy và bị tiêu diệt gọn. Chiến thắng Biên giới 1950 là thắng lợi lớn đầu tiên của ta trong thế tiến công chiến lược.
Di tích: những địa điểm ghi dấu
Khu di tích gồm các địa điểm diễn ra trận đánh: cứ điểm Đông Khê, các trận địa, nơi chỉ huy chiến dịch. Ngày nay, khu di tích có tượng đài chiến thắng, nhà bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, nhà trưng bày hiện vật về chiến dịch. Những câu chuyện về tinh thần quả cảm của bộ đội ta trong chiến dịch vẫn được kể lại đầy tự hào.
Ý nghĩa: bước ngoặt của kháng chiến
Chiến thắng Biên giới 1950 đánh dấu bước chuyển từ phòng ngự sang tiến công của quân đội ta, khai thông con đường viện trợ quốc tế, tạo thế và lực mới cho kháng chiến. Đây là tiền đề cho những chiến thắng lớn tiếp theo, đỉnh cao là Điện Biên Phủ 1954. Di tích là niềm tự hào của quân dân Cao Bằng và cả nước.