Tháp Bằng An ở Điện Bàn, Đà Nẵng là ngọn tháp Chăm độc đáo với mặt bằng hình bát giác — duy nhất trong hệ thống tháp Champa còn lại ở Việt Nam. Được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia, tháp Bằng An là một bí ẩn thú vị của kiến trúc Champa với hình dáng khác biệt hoàn toàn các tháp Chăm khác.
Lịch sử: tháp bát giác bí ẩn
Tháp Bằng An được xây dựng vào khoảng thế kỷ 12, thờ thần Shiva trong Ấn Độ giáo. Điều đặc biệt là tháp có mặt bằng bát giác thay vì vuông như các tháp Chăm thông thường — một đặc điểm kiến trúc chưa có lời giải thích thỏa đáng. Có giả thuyết cho rằng tháp chịu ảnh hưởng của kiến trúc Phật giáo hoặc là sự sáng tạo độc đáo của nghệ nhân Chăm địa phương.
Kiến trúc: bát giác duy nhất
Tháp Bằng An cao khoảng 20 m với 8 mặt đều nhau, mỗi mặt trang trí hoa văn, phù điêu. Cấu trúc bát giác tạo cho tháp dáng vẻ thanh thoát, khác lạ — nhìn từ xa, tháp như một búp sen khổng lồ vươn lên trời xanh. Bên trong tháp là không gian thờ cúng với bệ thờ. Kỹ thuật xây gạch không vữa đặc trưng của người Chăm được thể hiện tinh xảo: những viên gạch nung được mài nhẵn, xếp khít khao đến mức sau gần 1.000 năm vẫn bền vững trước mưa nắng khắc nghiệt của miền Trung.
Ý nghĩa: độc bản Champa
Tháp Bằng An là minh chứng cho sự đa dạng, sáng tạo trong kiến trúc Champa — không phải mọi tháp Chăm đều giống nhau. Ngọn tháp bát giác độc bản này là điểm đến hấp dẫn cho những ai yêu thích khám phá những bí ẩn của văn hóa Champa.