Tháp Bánh Ít ở Tuy Phước, Gia Lai là cụm 4 tháp Chăm được xây dựng vào khoảng thế kỷ 11 — nổi tiếng với dáng vẻ duyên dáng, mềm mại như chiếc bánh ít lá gai đặc sản của Bình Định, từ đó có tên gọi dân gian độc đáo. Được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia, tháp Bánh Ít là một trong những cụm tháp Chăm đẹp nhất còn lại.
Lịch sử: tháp Chăm thế kỷ 11
Tháp Bánh Ít được xây dựng vào khoảng thế kỷ 11, thời kỳ Champa phát triển rực rỡ. Cụm tháp gồm 4 tháp: tháp chính, tháp cổng, tháp lửa và tháp bia — mỗi tháp có chức năng riêng trong quần thể đền thờ Ấn Độ giáo. Người dân địa phương gọi là "tháp Bánh Ít" vì dáng tháp thon nhỏ, duyên dáng như chiếc bánh ít.
Kiến trúc: duyên dáng như bánh ít
Các tháp Bánh Ít với những tầng mái thu nhỏ dần, trang trí hoa văn, phù điêu tinh tế tạo nên vẻ đẹp mềm mại, khác với vẻ uy nghi của Dương Long hay Mỹ Sơn. Kỹ thuật xây gạch không vữa đặc trưng được thể hiện hoàn hảo, các chi tiết điêu khắc sắc nét dù đã trải qua gần 1.000 năm.
Ý nghĩa: vẻ đẹp Champa
Tháp Bánh Ít là minh chứng cho sự đa dạng trong kiến trúc Champa: không chỉ có những tháp cao vút uy nghi mà còn có những cụm tháp duyên dáng, mềm mại. Tên gọi dân gian gần gũi cũng thể hiện sự gắn bó của người dân địa phương với di sản — coi tháp như một phần của quê hương, của ẩm thực, của đời sống. Đến Bình Định mà chưa ghé tháp Bánh Ít thì coi như chưa trọn vẹn hành trình khám phá xứ sở của những tháp Chăm.