Thuộc tỉnh Thanh Hóa, An Hoạch là làng nghề đá mỹ nghệ với tuổi nghề hơn 300 năm, nằm trên vùng đất Đông Sơn — cái nôi của nền văn minh Đông Sơn rực rỡ. Người An Hoạch kế thừa truyền thống chế tác đá từ xa xưa, tạo nên những sản phẩm đá với phong cách mạnh mẽ, đậm chất xứ Thanh.
Làng đá đất Đông Sơn
Vùng Đông Sơn – Thanh Hóa từ thời tiền sử đã nổi tiếng với nghề chế tác đá; nghề chạm đá ở An Hoạch hình thành và phát triển từ khoảng thế kỷ 17–18, kế thừa truyền thống ấy. Người An Hoạch chuyên khai thác, chế tác đá xanh, đá trắng phục vụ xây dựng đình chùa, lăng mộ và đồ mỹ nghệ. Trải qua thời gian, làng nghề không ngừng lớn mạnh: từ chạm tay thủ công đến kết hợp máy móc hiện đại, sản phẩm đa dạng từ tượng đá, đồ thờ đến đá ốp lát xây dựng. Ngày nay, An Hoạch là một trong những trung tâm đá mỹ nghệ lớn của Bắc Trung Bộ.
Từ núi đá đến tác phẩm
Chế tác đá An Hoạch kết hợp thủ công truyền thống và công nghệ hiện đại: đá được khai thác từ núi, xẻ thành khối bằng máy; thợ chạm tạo dáng, chạm chi tiết bằng cả máy và tay. Người thợ An Hoạch giỏi cả hai phong cách: chạm truyền thống với đề tài rồng, phượng, hoa sen cho đồ thờ; và chạm hiện đại cho tượng trang trí, tiểu cảnh. Sau chạm là mài, đánh bóng đạt độ óng mịn. Mỗi sản phẩm đều qua kiểm tra chất lượng nghiêm ngặt. Sự kết hợp giữa tay nghề truyền thống và thiết bị hiện đại giúp An Hoạch đáp ứng được những đơn hàng lớn, yêu cầu cao.
Giá trị văn hóa
Đá An Hoạch gắn với vùng đất Đông Sơn — nơi khai sinh nền văn minh rực rỡ của dân tộc. Nghề chạm đá nơi đây là sự tiếp nối của truyền thống chế tác đá hàng nghìn năm. Làng nghề không chỉ tạo việc làm cho hàng nghìn lao động mà còn góp phần xây dựng nhiều công trình văn hóa, tâm linh trong cả nước. Với du khách, An Hoạch là điểm đến để hiểu thêm về nghề đá truyền thống và văn hóa xứ Thanh.