Nằm bên dòng sông Hậu, thuộc tỉnh An Giang, Châu Phong là làng dệt thổ cẩm của đồng bào Chăm theo đạo Islam với tuổi nghề hơn 200 năm. Khác với thổ cẩm Chăm ở miền Trung, thổ cẩm Châu Phong mang đậm dấu ấn văn hóa Hồi giáo trong hoa văn và màu sắc — một nét văn hóa độc đáo của vùng đất An Giang đa dân tộc.
Làng Chăm bên sông Hậu
Cộng đồng Chăm ở Châu Phong định cư bên sông Hậu từ khoảng thế kỷ 18–19, mang theo nghề dệt thổ cẩm truyền thống của dân tộc. Trong quá trình giao thoa với văn hóa Islam, hoa văn thổ cẩm Châu Phong dần định hình phong cách riêng: tránh hình ảnh sinh vật sống theo quan niệm Hồi giáo, thay vào đó là hoa văn hình học, dây leo, hình khối đối xứng tinh tế. Nghề dệt từng là sinh kế chính của phụ nữ Chăm nơi đây; mỗi gia đình đều có khung dệt, mỗi cô gái đều biết dệt vải. Ngày nay, làng nghề duy trì qua các tổ hợp tác, sản phẩm vừa phục vụ cộng đồng vừa bán cho du khách đến tham quan làng Chăm, thánh đường Hồi giáo.
Hoa văn mang dấu ấn Islam
Người Chăm Châu Phong dệt trên khung dệt gỗ truyền thống với sợi nhuộm màu tự nhiên và màu công nghiệp bền. Kỹ thuật dệt hoa văn hình học đòi hỏi sự chính xác cao: từng đường sợi phải đối xứng hoàn hảo để tạo nên những họa tiết cân đối, hài hòa. Màu sắc chủ đạo là đỏ, đen, vàng, trắng — những gam màu rực rỡ thể hiện sức sống của cộng đồng. Sản phẩm đặc trưng nhất là khăn rằn và xà rông — trang phục không thể thiếu của người Chăm; ngoài ra còn có khăn choàng, túi xách, vải may áo dài cách tân phục vụ thị trường. Mỗi sản phẩm đều được dệt tỉ mỉ, đường biên chắc chắn, có thể sử dụng bền lâu.
Giá trị văn hóa
Thổ cẩm Châu Phong là minh chứng sống động cho sự đa dạng văn hóa Việt Nam: cùng là người Chăm, nhưng cộng đồng ở An Giang đã sáng tạo nên phong cách thổ cẩm riêng mang dấu ấn Islam. Làng nghề góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa Chăm giữa đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời tạo sinh kế cho phụ nữ dân tộc thiểu số. Du khách đến Châu Phong không chỉ mua thổ cẩm mà còn được tìm hiểu đời sống, tín ngưỡng của cộng đồng Chăm Islam — một trải nghiệm văn hóa độc đáo của miền Tây.