Thuộc huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội, làng Chuông là một trong những làng nghề làm nón lá nổi tiếng nhất Việt Nam với tuổi nghề hơn 300 năm. Chiếc nón lá — biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam — qua bàn tay người thợ Chuông trở thành tác phẩm nghệ thuật với 16 vành tre uốn cong hoàn hảo và những họa tiết trang trí tinh tế.
Làng nón đất Thanh Oai
Nghề làm nón ở Chuông hình thành từ khoảng thế kỷ 17–18, khi người dân tận dụng lá cọ, lá nón quanh vùng để chằm nón phục vụ đời sống. Nón Chuông nhanh chóng nổi tiếng khắp vùng vì chằm đẹp, bền, nhẹ; thương lái từ các tỉnh đổ về mua nón. Trong dân gian có câu “nón Chuông” để chỉ loại nón đẹp nhất. Trải qua thời gian, dù nón lá không còn là vật dụng hàng ngày phổ biến, làng nghề Chuông vẫn tồn tại nhờ chuyển hướng sang nón trang trí, nón lưu niệm, nón biểu diễn nghệ thuật. Chợ nón Chuông họp định kỳ vẫn là nét văn hóa độc đáo, thu hút du khách đến tham quan, mua sắm.
Quy trình chằm nón
Làm nón Chuông gồm nhiều công đoạn tỉ mỉ: chọn lá nón (lá cọ non) phơi khô, là phẳng; uốn vành tre thành 16 vòng tròn đồng tâm với kích thước chuẩn xác; chằm lá lên khung bằng chỉ cước hoặc lạt tre mảnh — mỗi mũi chằm đều đặn, khít nhau. Nón Chuông đẹp phải có vành tròn đều, lá mịn không nhăn, chóp nón cân đối. Người thợ còn trang trí nón bằng cách lồng hình, chữ giữa hai lớp lá — khi đội dưới nắng, họa tiết hiện lên mờ ảo đẹp mắt. Một chiếc nón đẹp mất cả ngày để hoàn thành; nón trang trí công phu có thể mất nhiều ngày với hàng nghìn mũi chằm.
Giá trị văn hóa
Chiếc nón lá là biểu tượng văn hóa Việt Nam được cả thế giới biết đến, và nón Chuông là một trong những đại diện tiêu biểu nhất. Nón lá gắn với hình ảnh người phụ nữ Việt Nam dịu dàng, với câu hát, điệu múa, với nếp sống làng quê. Ngày nay, nón Chuông không chỉ là vật dụng che nắng mà còn là đạo cụ nghệ thuật, quà lưu niệm được du khách quốc tế yêu thích — tiếp tục lan tỏa vẻ đẹp văn hóa Việt ra thế giới.