Trên cao nguyên đất đỏ bazan, thuộc tỉnh Đắk Lắk, rượu cần là thức uống truyền thống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên với tuổi đời hơn 500 năm. Rượu được ủ trong ché sành, uống bằng cần tre — là linh hồn của các lễ hội cồng chiêng, là biểu tượng văn hóa không thể tách rời của vùng đất này.
Thức uống của núi rừng
Rượu cần gắn với đời sống đồng bào Tây Nguyên từ hơn 500 năm nay: trong mọi lễ hội — lễ bỏ mả, lễ cúng bến nước, lễ mừng lúa mới — đều không thể thiếu ché rượu cần. Uống rượu cần là nghi thức giao lưu, kết nghĩa: mọi người quây quần bên ché rượu, cùng hút qua những chiếc cần tre. Trải qua thời gian, rượu cần vượt ra khỏi buôn làng, trở thành đặc sản được du khách khắp nơi tìm đến thưởng thức. Ngày nay, nhiều cơ sở sản xuất rượu cần quy mô, đảm bảo vệ sinh, đưa đặc sản Tây Nguyên đi xa hơn.
Cách ủ rượu cần
Rượu cần ủ từ nếp, bắp hoặc sắn với men lá rừng — loại men làm từ hàng chục loại lá, rễ cây rừng theo bí quyết của từng dân tộc. Nguyên liệu đồ chín, trộn men, ủ trong ché sành từ vài tuần đến vài tháng. Khi uống, đổ nước vào ché, dùng cần tre hút — rượu có vị ngọt dịu, thơm mùi nếp và lá rừng, độ cồn nhẹ. Bí quyết là men lá rừng và thời gian ủ: ủ đủ lâu rượu mới ngon, thơm. Mỗi ché rượu đều được ủ tỉ mỉ, là kết tinh của tri thức dân gian về rừng.
Giá trị văn hóa
Rượu cần là biểu tượng văn hóa Tây Nguyên: ché rượu trong lễ hội cồng chiêng, trong những đêm dài bên bếp lửa nhà Rông. Uống rượu cần không chỉ là thưởng thức mà còn là trải nghiệm văn hóa — sự hiếu khách, tình đoàn kết của đồng bào. Ngày nay, rượu cần là sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần quảng bá hình ảnh Tây Nguyên đến bạn bè trong và ngoài nước.