Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội) là ngôi làng cổ nổi tiếng với lịch sử hơn 1.000 năm, quê hương của hai vị vua: Ngô Quyền và Phùng Hưng — được mệnh danh “đất hai vua”. Hằng năm, từ ngày 4 đến 10 tháng Giêng, hội Đường Lâm được tổ chức — lễ hội đầu xuân của làng cổ, thu hút đông đảo nhân dân và du khách về dự hội, khám phá vẻ đẹp của ngôi làng di sản.
Làng cổ nghìn năm — đất hai vua
Đường Lâm là một trong những ngôi làng cổ đẹp nhất Việt Nam với những con đường gạch, những ngôi nhà cổ bằng đá ong hàng trăm năm tuổi, đình làng, chùa chiền, giếng cổ. Làng là quê hương của Ngô Quyền — vị anh hùng đã đánh thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938, mở ra kỷ nguyên độc lập; và Phùng Hưng — Bố Cái Đại Vương, người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống ách đô hộ nhà Đường. Đình làng Đường Lâm thờ Phùng Hưng, đền thờ Ngô Quyền là những di tích lịch sử quan trọng, là niềm tự hào của người dân làng.
Lễ hội đầu xuân làng cổ
Hội Đường Lâm diễn ra với các nghi thức rước kiệu, tế thành hoàng trang trọng. Đoàn rước đi qua những con đường làng cổ kính với nhà đá ong, cổng làng, cây đa tạo nên khung cảnh đẹp như tranh vẽ. Người dân trong làng, dù đi làm ăn xa, cũng về dự hội — đó là dịp để con cháu tưởng nhớ tổ tiên, gặp gỡ họ hàng. Các hoạt động văn hóa như hát văn, hát chèo, các trò chơi dân gian diễn ra sôi nổi trong không khí đầu xuân tươi vui.
Điểm đến di sản
Đường Lâm ngày nay là điểm du lịch văn hóa nổi tiếng, được công nhận là di tích quốc gia. Du khách về dự hội được thăm những ngôi nhà cổ, đình Mông Phụ, chùa Mía, đền thờ Ngô Quyền, đền thờ Phùng Hưng và thưởng thức đặc sản như tương, chè lam, bánh tẻ. Hội Đường Lâm không chỉ là lễ hội của riêng làng mà còn là ngày hội của di sản — nơi quá khứ và hiện tại gặp nhau, nơi những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ và lan tỏa đến với du khách trong và ngoài nước.