Đào Tam Xuân báo phu cừu là vở cải lương dã sử của soạn giả Loan Thảo, lưu hành trước năm 1975. Tác phẩm kể về nữ tướng Đào Tam Xuân với hành trình báo thù cho chồng, gắn liền với NSƯT Mỹ Châu trong danh mục các tuồng chị tham gia giai đoạn 1963–1975.
Cốt truyện (tóm tắt)
Đào Tam Xuân là nữ tướng tài sắc vẹn toàn, vợ của một vị tướng trung liệt bị kẻ gian hãm hại. Trước cái chết oan khuất của chồng, nàng thề báo thù rửa hận. Với võ nghệ cao cường và trí tuệ sắc sảo, Đào Tam Xuân xông pha trận mạc, vượt qua bao hiểm nguy để tìm ra kẻ thủ ác và đòi lại công lý cho chồng. Hành trình báo thù của nàng không chỉ là câu chuyện cá nhân mà còn là bản anh hùng ca về lòng trung trinh, về người phụ nữ dám đứng lên đòi lại lẽ phải giữa một xã hội đầy rẫy bất công.
Giá trị nghệ thuật
Đào Tam Xuân báo phu cừu thuộc vào nhóm những vở diễn tôn vinh hình ảnh nữ tướng – một truyền thống đẹp của sân khấu tuồng cổ Việt Nam từ Trưng Trắc, Trưng Nhị đến Bùi Thị Xuân, Mộc Quế Anh. Dưới ngòi bút của Loan Thảo, nhân vật Đào Tam Xuân được xây dựng với đầy đủ những phẩm chất đáng quý: dũng cảm mà không mất đi nét dịu dàng, kiên cường mà vẫn thủy chung. Vở diễn thành công trong việc kết hợp những màn võ thuật, trận mạc hoành tráng với những lớp ca tâm lý sâu sắc về nỗi đau mất chồng và khát vọng công lý.
Dấu ấn lịch sử
Là một trong những vở tuồng dã sử được Mỹ Châu thể hiện trong thời kỳ đỉnh cao của chị, Đào Tam Xuân báo phu cừu góp phần khẳng định khả năng đa dạng của "bà hoàng băng đĩa" – không chỉ thành công với vai đào thương mà còn chinh phục được những vai nữ tướng đòi hỏi cả ca diễn lẫn vũ đạo. Tác phẩm cũng là minh chứng cho sự phong phú của kho tàng tuồng cổ cải lương, nơi hình ảnh người phụ nữ anh hùng luôn được tôn vinh.