Mộc Quế Anh là vở tuồng cổ của soạn giả Thanh Tôn, với bản dựng nổi tiếng mang tên Mộc Quế Anh dâng cây vào thập niên 1980. Tác phẩm gắn liền với các nghệ sĩ NSND Thanh Tòng, Vũ Linh và Thoại Mỹ, được xem là "sân khấu" phô bày tài năng diễn xuất đa dạng của nghệ sĩ tuồng cổ từ vũ đạo đến nội tâm.
Cốt truyện (tóm tắt)
Mộc Quế Anh là nữ tướng tài sắc vẹn toàn, nghe tin nhà Tống bị vây trong trận Đồ Ma đã xuống núi ứng cứu. Để có thể phá trận, nàng phải vượt qua nhiều thử thách, trong đó có việc dâng lên cây thần – báu vật của núi rừng. Trên đường tòng quân, nàng phải đối mặt với những hiểu lầm từ chính gia đình nhà chồng, những định kiến về người phụ nữ cầm quân. Nhưng bằng sự quả cảm, trí tuệ và lòng trung nghĩa, Mộc Quế Anh đã thuyết phục được tất cả, phá tan trận Đồ Ma, mang lại thắng lợi vẻ vang – khẳng định tài năng và phẩm giá của người phụ nữ nơi trận mạc.
Giá trị nghệ thuật
Mộc Quế Anh được đánh giá là một trong những vở diễn tôn vinh đẹp nhất hình ảnh người phụ nữ anh hùng trong tuồng cổ. Tác phẩm thành công trong việc thể hiện sự đa dạng trong diễn xuất: từ những màn vũ đạo, võ thuật đẹp mắt đến những lớp diễn nội tâm sâu sắc về nỗi lòng của người phụ nữ phải gánh vác việc nước. Vở diễn cũng đề cao tinh thần đoàn kết – khi những hiểu lầm được hóa giải bằng lòng chân thành, mọi người cùng chung sức vì đại nghĩa.
Dấu ấn lịch sử
Với sự tham gia của Thanh Tòng, Vũ Linh và Thoại Mỹ, bản dựng thập niên 1980 của Mộc Quế Anh trở thành một trong những vở tuồng cổ tiêu biểu của thời kỳ này. Tác phẩm tiếp nối truyền thống tôn vinh nữ tướng của sân khấu Việt Nam – từ Hai Bà Trưng, Bùi Thị Xuân đến Mộc Quế Anh – và góp phần khẳng định vị thế của dòng cải lương tuồng cổ trong đời sống văn hóa đương đại.