Tô Đắc Kỷ là vở cải lương dã sử của soạn giả Loan Thảo, lưu hành trước năm 1975. Tác phẩm khai thác một trong những nhân vật nữ gây tranh cãi nhất trong lịch sử Trung Hoa – nàng Đắc Kỷ, mỹ nhân được cho là nguyên nhân khiến triều Thương sụp đổ – với sự thể hiện của NSƯT Mỹ Châu.
Cốt truyện (tóm tắt)
Vở diễn tái hiện câu chuyện về Tô Đắc Kỷ – người con gái có nhan sắc khuynh thành được tiến cung hầu vua Trụ Vương nhà Thương. Với nhan sắc và sự khôn khéo, Đắc Kỷ khiến Trụ Vương mê muội, bỏ bê triều chính, đắm chìm trong tửu sắc. Triều Thương suy tàn giữa những cuộc ăn chơi trác táng, tạo điều kiện cho Chu Vũ Vương nổi dậy lật đổ. Nhưng đằng sau hình ảnh "hồ ly tinh" hại nước như sử sách ghi chép, vở diễn gợi mở những góc nhìn nhân văn hơn về số phận người phụ nữ bị cuốn vào vòng xoáy quyền lực – vừa là thủ phạm, vừa là nạn nhân của lịch sử.
Giá trị nghệ thuật
Tô Đắc Kỷ thể hiện khả năng của Loan Thảo trong việc khai thác những nhân vật lịch sử phức tạp với nhiều chiều kích tâm lý. Thay vì đơn thuần lên án, vở diễn đặt ra câu hỏi về trách nhiệm thực sự trong sự sụp đổ của một triều đại: lỗi ở người đàn bà hay ở bậc quân vương mê muội? Cách tiếp cận này mang tính hiện đại, khuyến khích khán giả suy ngẫm thay vì phán xét một chiều – một phẩm chất đáng quý của người soạn giả lão luyện.
Dấu ấn lịch sử
Trong danh mục các tuồng mà Mỹ Châu tham gia giai đoạn 1963–1975, Tô Đắc Kỷ đứng cạnh những tên tuổi lớn khác cho thấy sự đa dạng trong vai diễn của chị – từ đào thương mùi mẫn đến những nhân vật dã sử đầy cá tính. Tác phẩm cũng là một mảnh ghép trong bức tranh tuồng Tàu – dã sử phong phú của cải lương Sài Gòn, nơi những câu chuyện Trung Hoa được Việt hóa và trở thành một phần của đời sống văn hóa Nam Bộ.