Ải Chi Lăng ở Lạng Sơn là cửa ải hiểm yếu bậc nhất trong lịch sử Việt Nam — nơi đã nhiều lần chứng kiến những chiến thắng vang dội của dân tộc ta trước các đạo quân xâm lược phương Bắc. Được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2019, Chi Lăng gắn liền với trận Chi Lăng năm 1427 — nơi nghĩa quân Lam Sơn chém đầu tướng Liễu Thăng của nhà Minh, mở đường cho thắng lợi hoàn toàn của cuộc khởi nghĩa.
Lịch sử: ải quan của những chiến thắng
Chi Lăng là thung lũng hẹp dài khoảng 20 km, hai bên là núi đá vôi dựng đứng — địa thế hiểm yếu lý tưởng cho mai phục. Trong lịch sử, nơi đây đã diễn ra nhiều trận đánh lớn: năm 981, Lê Hoàn đánh thắng quân Tống; năm 1077, quân Lý chặn quân Tống; đặc biệt năm 1427, Lê Lợi, Nguyễn Trãi bày mưu mai phục, chém đầu Liễu Thăng cùng 1 vạn quân Minh tại ải Chi Lăng. Quỷ Môn Quan — "cửa ải của ma quỷ" — là tên gọi thể hiện sự hiểm trở, chết chóc đối với quân xâm lược.
Di tích: dấu tích ải xưa
Khu di tích Chi Lăng gồm các địa điểm diễn ra trận đánh, dấu tích ải quan xưa, đền thờ, nhà bia tưởng niệm các anh hùng. Núi non Chi Lăng vẫn giữ được vẻ hùng vĩ, hiểm trở như ngàn năm trước. Đứng giữa ải Chi Lăng, du khách như nghe thấy tiếng vó ngựa, tiếng hò reo của nghĩa quân Lam Sơn năm xưa.
Ý nghĩa: bản hùng ca giữ nước
Chi Lăng là biểu tượng của nghệ thuật quân sự Việt Nam: biết lợi dụng địa hình, lấy ít địch nhiều, đánh chắc thắng chắc. Những chiến thắng ở Chi Lăng qua các thời kỳ cho thấy truyền thống giữ nước kiên cường của dân tộc — mỗi tấc đất quê hương đều có thể trở thành mồ chôn quân xâm lược.