Chùa Bổ Đà ở Bắc Ninh là một trong những ngôi chùa cổ có quy mô lớn và kiến trúc độc đáo bậc nhất miền Bắc, nổi tiếng với vườn tháp gồm gần 100 ngôi tháp — được đánh giá là vườn tháp đẹp và lớn nhất Việt Nam. Được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2016 và là thành phần của Di sản thế giới UNESCO "Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc" (2025), chùa Bổ Đà là trung tâm Phật giáo quan trọng với lịch sử hàng trăm năm.
Lịch sử: trung tâm Phật giáo vùng Kinh Bắc
Chùa Bổ Đà có từ thời Lê, được xây dựng và mở rộng qua nhiều thế kỷ, trở thành một trong những trung tâm Phật giáo lớn của vùng Kinh Bắc. Chùa là nơi tu hành của nhiều thế hệ tăng ni, nơi đào tạo Phật học và lưu giữ nhiều kinh điển, hiện vật quý. Tên gọi Bổ Đà gợi nhớ đến núi Phổ Đà — nơi Quan Âm Bồ Tát tu hành trong truyền thuyết Phật giáo, thể hiện khát vọng hướng về cõi thanh tịnh của người xưa.
Kiến trúc: vườn tháp có một không hai
Điểm độc đáo nhất của chùa Bổ Đà là vườn tháp với gần 100 ngôi tháp lớn nhỏ — nơi an táng xá lợi, tro cốt của các vị cao tăng qua các thời kỳ. Các tháp được xây dựng với nhiều kiểu dáng, kích thước khác nhau, tạo nên một quần thể kiến trúc ấn tượng, vừa trang nghiêm vừa thơ mộng. Bên cạnh đó, kiến trúc chùa với tam quan, tiền đường, thượng điện, nhà tổ mang đậm phong cách truyền thống, chạm khắc tinh xảo. Không gian chùa rộng lớn, thanh tịnh với nhiều cây cổ thụ, tạo cảm giác an lạc cho du khách.
Ý nghĩa: di sản của dòng thiền Trúc Lâm
Chùa Bổ Đà là một mắt xích quan trọng trong hệ thống di tích Thiền phái Trúc Lâm ở vùng Tây Yên Tử, góp phần làm nên giá trị nổi bật toàn cầu để UNESCO ghi danh năm 2025. Vườn tháp của chùa không chỉ là nơi tưởng niệm các bậc cao tăng mà còn là "bảo tàng" kiến trúc tháp mộ qua các thời kỳ. Đến chùa Bổ Đà, du khách được hòa mình vào không gian Phật giáo thanh tịnh, chiêm ngưỡng một trong những quần thể tháp đẹp nhất Việt Nam.