Chùa Keo ở Hưng Yên (Thái Bình cũ) là một trong hai ngôi chùa Keo nổi tiếng của Việt Nam — được gọi là "chùa Keo trên" để phân biệt với chùa Keo Hành Thiện ("chùa Keo dưới"). Được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2012, chùa Keo Thái Bình nổi tiếng với kiến trúc gỗ độc đáo, đặc biệt là gác chuông 3 tầng với kết cấu "chồng diêm" kỳ công, được coi là kiệt tác của nghệ thuật kiến trúc cổ Việt Nam.
Lịch sử: ngôi chùa của thiền sư Không Lộ
Chùa Keo được xây dựng từ thời Lý, gắn với thiền sư Không Lộ (1016–1094) — vị cao tăng được tôn là thánh, có nhiều phép thuật cứu dân. Tương truyền, chùa gốc ở làng Keo bị lũ cuốn trôi, dân làng rước tượng Phật về dựng lại chùa ở vị trí hiện nay. Trải qua các triều đại, chùa được trùng tu, mở rộng với quy mô lớn, trở thành trung tâm Phật giáo quan trọng của vùng Sơn Nam xưa.
Kiến trúc: kiệt tác gác chuông
Điểm nổi bật nhất của chùa Keo là gác chuông 3 tầng với kiến trúc "chồng diêm" độc đáo — các tầng mái chồng lên nhau mà không cần dùng đinh, hoàn toàn bằng kỹ thuật mộng gỗ truyền thống. Toàn bộ chùa gồm hàng chục gian nhà gỗ với chạm khắc tinh xảo, mái cong lợp ngói mũi hài. Hệ thống tượng Phật, tượng thánh trong chùa được tạc công phu, mang đậm phong cách nghệ thuật thời Lê – Nguyễn.
Lễ hội: nét đẹp văn hóa sông nước
Lễ hội chùa Keo được tổ chức hai lần mỗi năm (tháng 3 và tháng 9 âm lịch) với các nghi lễ Phật giáo trang trọng và đặc biệt là hội thi bơi chải trên sông — nét văn hóa sông nước đặc trưng của vùng Thái Bình. Lễ hội thu hút hàng vạn du khách, là một trong những lễ hội lớn và đặc sắc nhất đồng bằng Bắc Bộ.