Đền Trần Thương ở Ninh Bình (Hà Nam cũ) là ngôi đền thờ Đức Thánh Trần — Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, vị anh hùng dân tộc đã ba lần lãnh đạo quân dân Đại Việt đánh thắng quân Nguyên – Mông hùng mạnh thế kỷ 13. Được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2015, đền Trần Thương là một trong những trung tâm tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần quan trọng của vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Lịch sử: nơi thờ vị anh hùng dân tộc
Trần Quốc Tuấn (1228–1300), tước Hưng Đạo Đại Vương, là vị tướng tài ba nhất của triều Trần, người đã lãnh đạo quân dân ta đánh thắng quân Nguyên – Mông trong ba cuộc kháng chiến (1258, 1285, 1288). Sau khi mất, ông được nhân dân tôn là "Đức Thánh Trần", lập đền thờ khắp nơi. Đền Trần Thương được xây dựng từ lâu đời, là nơi nhân dân địa phương tưởng nhớ công lao của vị anh hùng dân tộc, cầu mong sự che chở, phù hộ.
Kiến trúc và lễ hội
Đền Trần Thương có kiến trúc truyền thống với tam quan, sân đền, tòa đại bái, hậu cung thờ tượng Đức Thánh Trần cùng các tướng sĩ. Các mảng chạm khắc, hoành phi, câu đối trong đền ca ngợi công đức của Hưng Đạo Đại Vương. Lễ hội đền Trần Thương được tổ chức hằng năm vào ngày giỗ Đức Thánh Trần (20 tháng 8 âm lịch) với nghi lễ tế lễ trang trọng, rước kiệu và các hoạt động văn hóa dân gian, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương.
Ý nghĩa: "Thánh" trong lòng dân
Trần Quốc Tuấn là một trong số ít nhân vật lịch sử được nhân dân tôn làm "Thánh" — Đức Thánh Trần, thể hiện lòng kính yêu, biết ơn vô hạn của dân tộc đối với vị anh hùng đã cứu nước khỏi họa xâm lăng. Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần với câu "tháng Tám giỗ Cha" đã trở thành nét đẹp văn hóa tâm linh của người Việt, nhắc nhở về truyền thống "uống nước nhớ nguồn".