Lam Kinh ở Thanh Hóa là quê hương của Lê Lợi — vị anh hùng dân tộc đã lãnh đạo khởi nghĩa Lam Sơn đánh đuổi quân Minh, lập nên triều Lê sơ huy hoàng. Được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2012, khu di tích với Vĩnh Lăng (lăng mộ vua Lê Thái Tổ), bia Vĩnh Lăng — tấm bia đá lớn nhất Việt Nam, và hệ thống đền, lăng là "kinh đô thứ hai" của nhà Lê, nơi các vua Lê về bái yết tổ tiên.
Lịch sử: đất phát tích của nhà Lê
Năm 1418, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn, trải qua 10 năm gian khổ, đến năm 1428 đánh đuổi quân Minh, lên ngôi vua, lập nên nhà Lê sơ. Lam Kinh được xây dựng làm nơi thờ cúng tổ tiên, là "kinh đô thứ hai" bên cạnh Thăng Long. Các vua Lê khi lên ngôi đều về Lam Kinh bái yết, và nhiều vị được an táng tại đây. Khu di tích gồm Vĩnh Lăng (lăng Lê Thái Tổ), các lăng vua Lê, đền thờ, bia Vĩnh Lăng do Nguyễn Trãi soạn văn bia.
Kiến trúc: bia Vĩnh Lăng và lăng tẩm
Điểm nổi bật nhất là bia Vĩnh Lăng — tấm bia đá cao hơn 2,7 m, khắc bài văn bia do Nguyễn Trãi viết, ca ngợi công đức Lê Lợi, được coi là tấm bia đá lớn nhất Việt Nam. Vĩnh Lăng với kiến trúc lăng tẩm trang nghiêm, các pho tượng quan, voi, ngựa đá chầu. Đền thờ Lê Lợi và các công trình trong khu di tích mang đậm phong cách kiến trúc thời Lê, chạm khắc tinh xảo.
Ý nghĩa: cội nguồn của triều Lê huy hoàng
Triều Lê sơ với "Hồng Đức thịnh trị" là một trong những thời kỳ rực rỡ nhất lịch sử Việt Nam. Lam Kinh là nơi khởi nguồn của triều đại ấy — từ vùng đất Lam Sơn, Lê Lợi và nghĩa quân đã làm nên kỳ tích đánh đuổi quân Minh. Lễ hội Lam Kinh hằng năm (ngày 22 tháng 8 âm lịch — ngày mất của Lê Lợi) là dịp để nhân dân tưởng nhớ vị anh hùng dân tộc.