Thuộc tỉnh Gia Lai (vùng đất Tuy Phước, Bình Định xưa), bánh ít lá gai là đặc sản nổi tiếng với tuổi nghề hơn 200 năm. Bánh ít đen bóng, dẻo thơm mùi lá gai, nhân đậu xanh dừa bùi béo — là món bánh không thể thiếu trong dịp cưới hỏi, lễ Tết của người Bình Định.
Đặc sản đất võ
Bánh ít lá gai có nguồn gốc từ miền Trung, phát triển mạnh ở Bình Định từ đầu thế kỷ 19. Bánh gắn với phong tục cưới hỏi: nhà trai mang bánh ít đến nhà gái — chiếc bánh nhỏ xinh tượng trưng cho tình nghĩa. Bánh ít Bình Định nhanh chóng nổi tiếng vì dẻo thơm; là món quà quê quý. Trải qua thời gian, làng nghề vẫn phát triển: nhiều hộ gia đình gói bánh bán quanh năm. Ngày nay, bánh ít lá gai là đặc sản được nhiều người biết đến.
Bí quyết bánh ít ngon
Bánh ít làm từ lá gai luộc giã nhuyễn trộn bột nếp tạo màu đen; nhân đậu xanh, dừa nạo, đường; gói lá chuối thành hình tháp, hấp chín. Bí quyết là lá gai tươi, giã kỹ để bánh mịn, thơm; nhân vừa ngọt. Bánh ngon phải dẻo, đen bóng, thơm mùi lá gai, nhân bùi béo. Mỗi chiếc bánh đều được gói thủ công khéo léo.
Giá trị văn hóa
Bánh ít lá gai gắn với phong tục cưới hỏi miền Trung: chiếc bánh nhỏ là lời chúc phúc cho đôi uyên ương. Nghề gói bánh không chỉ tạo sinh kế mà còn giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống. Ngày nay, bánh ít là món quà quê được nhiều người tìm mua, góp phần quảng bá ẩm thực Gia Lai.
Để giữ được hương vị truyền thống giữa thời đại công nghiệp, những người thợ ở Gia Lai vẫn kiên trì với phương pháp thủ công cha ông truyền lại, từ khâu chọn nguyên liệu đến chế biến. Nhiều gia đình đã truyền nghề qua ba, bốn thế hệ, coi đó không chỉ là sinh kế mà còn là trách nhiệm giữ gìn di sản ẩm thực quê hương. Chính sự tận tâm ấy giúp Bánh ít lá gai đứng vững trước sự cạnh tranh của hàng công nghiệp, tiếp tục là niềm tự hào của Gia Lai.