Đền Bộ Đầu ở Duyên Thái (Thường Tín, Hà Nội) là một trong những ngôi đền thờ Thánh Gióng — Phù Đổng Thiên Vương, vị thánh trong “tứ bất tử” của tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Hằng năm, vào ngày mùng 8 tháng Giêng, lễ hội Gióng Bộ Đầu được tổ chức để tưởng nhớ vị anh hùng huyền thoại, thu hút đông đảo nhân dân và du khách về dự hội đầu xuân.
Thánh Gióng — người anh hùng huyền thoại
Truyền thuyết kể rằng ở làng Phù Đổng có cậu bé lên ba vẫn không biết nói, khi giặc Ân xâm lược, cậu bỗng vươn vai thành tráng sĩ, cưỡi ngựa sắt đánh tan giặc rồi bay về trời. Thánh Gióng được tôn làm Phù Đổng Thiên Vương, trở thành biểu tượng cho tinh thần yêu nước, ý chí chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam. Đền Bộ Đầu là một trong nhiều ngôi đền thờ Thánh Gióng ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, thể hiện sự lan tỏa của tín ngưỡng thờ Thánh Gióng trong đời sống tâm linh người Việt.
Lễ hội tưởng nhớ Thánh Gióng
Lễ hội Gióng Bộ Đầu diễn ra với các nghi thức rước kiệu, tế lễ trang trọng. Đoàn rước kiệu Thánh Gióng đi quanh làng trong tiếng trống chiêng hào hùng. Đặc biệt, lễ hội có các màn diễn xướng tái hiện trận đánh chống giặc Ân với hình ảnh tráng sĩ cưỡi ngựa sắt oai phong. Người dân thành kính tưởng nhớ công lao của vị thánh đã có công đánh giặc cứu nước, cầu mong ngài phù hộ cho quê hương bình yên, đất nước thái bình.
Di sản Hội Gióng
Hội Gióng ở đền Sóc và đền Phù Đổng đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, và lễ hội Gióng Bộ Đầu là một phần trong hệ thống các lễ hội thờ Thánh Gióng trên khắp cả nước. Lễ hội không chỉ là dịp tưởng nhớ vị anh hùng huyền thoại mà còn là nơi giáo dục thế hệ trẻ về lòng yêu nước, tinh thần bất khuất. Phần hội với múa lân, các trò chơi dân gian tạo nên không khí vui tươi của ngày hội đầu xuân. Du khách về dự hội còn được khám phá vùng đất Thường Tín với nhiều di tích lịch sử, văn hóa.