Lễ hội Phết Hiền Quan ở Tam Nông (Phú Thọ) là một trong những lễ hội độc đáo nhất Việt Nam với nghi thức “cướp phết” — hàng nghìn người tranh cướp những quả phết để cầu may mắn đầu năm. Hằng năm, vào ngày 12–13 tháng Giêng, lễ hội thu hút hàng vạn du khách về dự hội, tạo nên khung cảnh náo nhiệt, sôi động chưa từng có.
Sự tích Phết Hiền Quan
Tương truyền, lễ hội gắn với Thiều Hoa công chúa và các tướng quân thời Hùng Vương – Hai Bà Trưng đã có công đánh giặc, giữ nước. Sau chiến thắng, quân sĩ tổ chức trò chơi cướp phết để vui mừng, từ đó trở thành lễ hội truyền thống. Quả phết được làm bằng củ tre, sơn đỏ, tượng trưng cho mặt trời, cho sự may mắn. Người cướp được quả phết trong lễ hội được tin là sẽ gặp nhiều may mắn, tài lộc trong năm mới. Đình Hiền Quan thờ Thiều Hoa công chúa và các vị tướng, là trung tâm của lễ hội.
Nghi thức cướp phết
Điểm nhấn của lễ hội là nghi thức cướp phết diễn ra trên bãi đất rộng trước đình. Sau phần lễ trang trọng với rước kiệu, tế lễ, những quả phết được tung ra và hàng nghìn thanh niên trai tráng lao vào tranh cướp quyết liệt. Khung cảnh hỗn loạn nhưng đầy hào hứng với tiếng hò reo, cổ vũ của hàng vạn người xem tạo nên không khí lễ hội đặc biệt, không nơi nào có được. Người cướp được phết sẽ mang về nhà như báu vật may mắn, hoặc dâng lên đình làng.
Lễ hội của sức mạnh và may mắn
Lễ hội Phết Hiền Quan không chỉ là trò chơi dân gian mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc: thể hiện khát vọng về sức khỏe, may mắn, sự đoàn kết của cộng đồng. Lễ hội cùng với lễ hội Trò Trám, Giỗ Tổ Hùng Vương tạo thành chuỗi lễ hội đặc sắc của đất Tổ Phú Thọ. Du khách về dự hội cần lưu ý đảm bảo an toàn khi tham gia hoặc xem cướp phết. Lễ hội là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của văn hóa dân gian Việt Nam, nơi những trò chơi cổ hàng nghìn năm vẫn thu hút đông đảo người tham gia trong đời sống hiện đại.