Làng Đồng Kỵ (Từ Sơn, Bắc Ninh) nổi tiếng với nghề làm pháo truyền thống và lễ hội rước pháo độc đáo vào ngày mùng 4 tháng Giêng hàng năm. Hội rước pháo Đồng Kỵ là lễ hội tưởng nhớ Thiên Vương — vị tướng có công đánh giặc, đồng thời tôn vinh làng nghề pháo truyền thống, thu hút đông đảo nhân dân và du khách về dự hội đầu xuân.
Làng nghề pháo và Thiên Vương
Tương truyền, Thiên Vương là vị tướng tài ba có công đánh giặc ngoại xâm, được nhân dân Đồng Kỵ tôn thờ. Làng Đồng Kỵ nổi tiếng với nghề làm pháo — những quả pháo lớn được chế tạo công phu với kỹ thuật gia truyền. Trong lễ hội, những quả pháo khổng lồ được rước quanh làng trong tiếng trống chiêng vang dội, tạo nên khung cảnh hoành tráng. Nghề làm pháo đã mang lại cuộc sống ấm no cho người dân làng qua nhiều thế hệ, trở thành thương hiệu của quê hương.
Lễ rước pháo hoành tráng
Điểm nhấn của lễ hội là đám rước pháo với những quả pháo lớn được trang trí rực rỡ, do các thanh niên trai tráng khiêng đi quanh làng. Đi đầu là kiệu Thiên Vương với cờ lọng, tiếp đến là các quả pháo và đoàn người trong trang phục lễ hội. Tiếng trống, tiếng chiêng, tiếng hò reo tạo nên không khí tưng bừng, náo nhiệt. Người dân tin rằng tiếng pháo đầu xuân sẽ xua đuổi tà ma, mang lại may mắn, bình an cho cả làng trong năm mới.
Di sản văn hóa phi vật thể
Hội rước pháo Đồng Kỵ đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, là niềm tự hào của người dân Bắc Ninh. Lễ hội không chỉ là dịp tưởng nhớ vị anh hùng mà còn là nơi bảo tồn nghề làm pháo truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một. Phần hội với những làn điệu quan họ mượt mà của xứ Kinh Bắc, các trò chơi dân gian tạo nên không khí vui tươi. Du khách về dự hội được trải nghiệm nét văn hóa độc đáo của làng nghề, tìm hiểu về lịch sử và truyền thống của quê hương Đồng Kỵ.