Đền thờ Nguyễn Bỉnh Khiêm ở Vĩnh Bảo, Hải Phòng là nơi thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491–1585) — nhà văn hóa, nhà tiên tri kiệt xuất của dân tộc, tác giả những lời "sấm" nổi tiếng được người đời truyền tụng. Được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2015, khu di tích gồm đền thờ, quán Trung Tân và mộ của Trạng Trình, là điểm đến văn hóa – tâm linh quan trọng của vùng duyên hải Bắc Bộ.
Lịch sử: bậc kỳ tài "sấm" Trạng Trình
Nguyễn Bỉnh Khiêm đỗ Trạng nguyên năm 1535, làm quan dưới triều Mạc rồi cáo quan về quê dạy học, được tôn là "Trạng Trình". Ông nổi tiếng với tài tiên tri: những lời "sấm" của ông như "Hoành Sơn nhất đái, vạn đại dung thân" (chỉ chúa Nguyễn vào Nam), "Đất Lênh đênh..." được người đời nghiệm thấy ứng nghiệm, khiến ông được coi là nhà tiên tri bậc nhất Việt Nam. Ông còn là nhà thơ lớn với tập "Bạch Vân am thi tập", nhà giáo dục với hàng nghìn học trò, trong đó có nhiều danh nhân như Nguyễn Dữ, Phùng Khắc Khoan.
Di tích: đền thờ và quán Trung Tân
Khu di tích gồm đền thờ Trạng Trình với kiến trúc truyền thống, quán Trung Tân — nơi ông dạy học, và khu mộ. Trong đền còn lưu giữ nhiều hiện vật, tư liệu về cuộc đời, sự nghiệp của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Không gian di tích thanh tịnh với cây xanh, hồ nước, tạo cảm giác thư thái cho du khách. Lễ hội đền Trạng Trình được tổ chức hằng năm vào ngày sinh của ông, thu hút đông đảo nhân dân và du khách, đặc biệt là các sĩ tử đến cầu thi cử đỗ đạt.
Ý nghĩa: trí tuệ và khí tiết của kẻ sĩ
Nguyễn Bỉnh Khiêm là mẫu mực của kẻ sĩ Việt Nam: tài năng kiệt xuất mà thanh liêm, biết "tiến thoái" đúng lúc, lấy việc dạy học, giúp đời làm vui. Những lời sấm của ông không chỉ là tiên tri mà còn chứa đựng triết lý nhân sinh sâu sắc. Đền thờ Trạng Trình là nơi người Việt tìm về để học tập trí tuệ, khí tiết của bậc tiền nhân.