Cụm di tích Từ Lương Xâm ở Hải Phòng là nơi tương truyền Ngô Quyền đã đặt bản doanh chỉ huy trận Bạch Đằng lịch sử năm 938 — chiến thắng vĩ đại đánh tan quân Nam Hán, chấm dứt hơn nghìn năm Bắc thuộc, mở ra kỷ nguyên độc lập tự chủ của dân tộc Việt Nam. Được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2025, Từ Lương Xâm là địa chỉ đỏ của lòng yêu nước, nơi mỗi người Việt tìm về cội nguồn độc lập.
Lịch sử: bản doanh của Ngô Vương
Năm 938, sau khi Kiều Công Tiễn giết Dương Đình Nghệ, Ngô Quyền — con rể và là tướng tài của Dương Đình Nghệ — đem quân ra Bắc trị tội. Vua Nam Hán sai con trai là Hoằng Tháo đem quân sang xâm lược. Ngô Quyền đã bày trận địa cọc ngầm trên sông Bạch Đằng: khi thủy triều lên, dụ quân địch vào; khi triều rút, cọc nhô lên đâm thủng thuyền giặc. Quân Nam Hán đại bại, Hoằng Tháo tử trận. Tương truyền, bản doanh chỉ huy của Ngô Quyền đặt tại Từ Lương Xâm — nơi ông vạch kế hoạch cho trận đánh lịch sử. Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 là một trong những chiến thắng vĩ đại nhất lịch sử dân tộc.
Di tích: đền thờ Ngô Vương
Cụm di tích gồm đền thờ Ngô Quyền (Ngô Vương) với kiến trúc truyền thống, các hạng mục tưởng niệm trận Bạch Đằng. Trong đền thờ tượng Ngô Vương cùng các tướng sĩ, trưng bày tư liệu về trận đánh lịch sử. Không gian di tích trang nghiêm bên dòng sông Bạch Đằng lịch sử, nơi hơn 1.000 năm trước đã diễn ra trận thủy chiến lẫy lừng.
Ý nghĩa: nơi khai sinh nền độc lập
Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 là mốc son chói lọi: từ đây, dân tộc ta bước vào kỷ nguyên độc lập, tự chủ sau hơn nghìn năm bị đô hộ. Ngô Quyền được tôn là vị "vua đầu tiên" của nền độc lập. Từ Lương Xâm mãi là biểu tượng của trí tuệ quân sự Việt Nam — lấy ít địch nhiều, lấy mưu trí thắng sức mạnh — và của khát vọng độc lập bất diệt của dân tộc.