Thuộc huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội, Ngọc Động là làng nghề mây tre đan với tuổi nghề hơn 150 năm. Điều đặc biệt của Ngọc Động là sự chuyển mình ngoạn mục: từ đan rổ rá truyền thống, làng nghề nay chuyên sản xuất túi xách, mũ, dép mây tre thời trang — những sản phẩm được giới trẻ và du khách quốc tế săn đón.
Làng nghề ven đô
Nghề đan lát ở Ngọc Động hình thành từ cuối thế kỷ 19, ban đầu phục vụ đời sống nông thôn với các vật dụng quen thuộc. Sang thế kỷ 21, khi túi xách mây tre trở thành xu hướng thời trang toàn cầu, những người thợ trẻ Ngọc Động nhanh chóng nắm bắt cơ hội: họ học thiết kế, cập nhật mẫu mã, đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử. Từ làng nghề truyền thống, Ngọc Động trở thành “thủ phủ” túi xách mây tre của miền Bắc, sản phẩm bán khắp cả nước và xuất khẩu. Câu chuyện Ngọc Động là minh chứng cho việc làng nghề có thể “trẻ hóa” khi biết kết hợp truyền thống với xu hướng hiện đại.
Từ đồ dùng đến thời trang
Túi xách mây tre Ngọc Động được đan từ sợi mây, cói, bèo tây đã qua xử lý: chẻ sợi đều, phơi khô, nhuộm màu (nếu cần) bằng màu an toàn. Người thợ đan khung túi theo mẫu thiết kế, sau đó may lót vải, gắn quai da hoặc quai mây, khóa kéo — mỗi chiếc túi là sự kết hợp giữa đan lát truyền thống và may mặc hiện đại. Kỹ thuật đan túi đòi hỏi độ chính xác cao: khung túi phải cân đối, đường đan đều, quai chắc chắn. Các mẫu mã được cập nhật liên tục theo mùa thời trang: túi tròn, túi vuông, túi bán nguyệt với đủ kích cỡ, màu sắc. Mỗi sản phẩm đều mang dấu ấn thủ công — không chiếc nào hoàn toàn giống chiếc nào.
Giá trị văn hóa
Ngọc Động cho thấy con đường phát triển mới của làng nghề Việt: không chỉ giữ nghề mà còn làm mới nghề. Túi xách mây tre nơi đây vừa là sản phẩm thủ công vừa là món đồ thời trang, được các fashionista trong và ngoài nước yêu thích. Làng nghề tạo việc làm cho hàng trăm lao động trẻ, nhiều người khởi nghiệp thành công từ nghề đan của quê hương — một mô hình đáng học hỏi cho các làng nghề truyền thống khác.