Thuộc huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội, Phú Nghĩa là làng nghề mây tre đan với tuổi nghề hơn 200 năm, nổi tiếng nhất với nghề đan mành tre, rèm trúc. Những tấm mành tre Phú Nghĩa từng che nắng cho bao nếp nhà Việt, và nay trở lại trong các không gian kiến trúc hiện đại mang hơi thở truyền thống.
Làng nghề đất Chương Mỹ
Nghề đan lát ở Phú Nghĩa hình thành từ đầu thế kỷ 19, khi người dân tận dụng rừng tre, luồng quanh vùng để đan đồ dùng. Đặc biệt, nghề đan mành tre phát triển mạnh vì nhu cầu lớn: mành che nắng, che mưa cho nhà cửa, đình chùa. Mành tre Phú Nghĩa nổi tiếng bền, đẹp, đan đều tay nên được ưa chuộng khắp vùng. Trải qua thời gian, khi cửa kính, rèm vải hiện đại xuất hiện, nghề đan mành có lúc trầm lắng; nhưng những năm gần đây, với xu hướng kiến trúc xanh, mành tre, rèm trúc Phú Nghĩa được “săn đón” trở lại cho các resort, homestay, nhà hàng phong cách truyền thống.
Nghệ thuật đan mành tre
Mành tre Phú Nghĩa đan từ nan tre được chẻ mỏng, đều, vót nhẵn; nan được luồn qua sợi đay hoặc dây cước theo kỹ thuật đan mành đặc biệt — vừa chắc vừa có độ rủ tự nhiên. Người thợ phải đan đều tay để tấm mành phẳng, các nan song song hoàn hảo; mành đẹp là mành có độ che nắng vừa phải mà vẫn thoáng gió. Ngoài mành tre, làng nghề còn đan rèm trúc hạt, vách ngăn tre, đồ trang trí nội thất từ tre luồng. Mỗi tấm mành lớn mất nhiều ngày để hoàn thành; khâu xử lý tre chống mối mọt bằng phương pháp hun khói truyền thống giúp mành dùng được nhiều năm ngoài trời.
Giá trị văn hóa
Mành tre Phú Nghĩa là một phần của kiến trúc nhà Việt truyền thống: tấm mành che hiên nhà trong những trưa hè, rèm trúc trong gian nhà cổ. Ngày nay, mành tre trở lại như một vật liệu kiến trúc xanh — tự nhiên, thân thiện môi trường, mang lại cảm giác gần gũi. Làng nghề Phú Nghĩa không chỉ giữ được nghề đan mành mà còn góp phần lan tỏa triết lý sống hài hòa với thiên nhiên của người Việt qua từng tấm mành tre.