Trên đảo ngọc Phú Quốc, thuộc tỉnh An Giang, nghề làm nước mắm truyền thống có tuổi đời hơn 200 năm. Nước mắm Phú Quốc thơm ngon, đạm cao — là đặc sản Việt Nam đầu tiên được bảo hộ chỉ dẫn địa lý tại châu Âu, là niềm tự hào của ẩm thực Việt.
Đặc sản đảo ngọc
Nghề làm nước mắm ở Phú Quốc hình thành từ đầu thế kỷ 19, khi ngư dân tận dụng cá cơm dồi dào quanh đảo để ủ mắm. Nhờ nguồn cá cơm tươi ngon và kỹ thuật ủ chượp đặc biệt, nước mắm Phú Quốc nhanh chóng nổi tiếng; được tiến cung thời Nguyễn. Trải qua thời gian, làng nghề ngày càng phát triển với hàng chục nhà thùng lớn; năm 2013, “Phú Quốc” được EU bảo hộ chỉ dẫn địa lý — dấu mốc quan trọng. Ngày nay, nước mắm Phú Quốc là thương hiệu quốc gia, xuất khẩu sang nhiều nước.
Bí quyết ủ chượp cá cơm
Nước mắm Phú Quốc ủ từ cá cơm tươi và muối theo tỷ lệ 3:1 trong thùng gỗ lớn; ủ từ 12–15 tháng cho chượp chín. Bí quyết là cá tươi tuyệt đối (cá vừa đánh bắt) và thời gian ủ đủ lâu — nước mắm ngon phải thơm, màu nâu đỏ đẹp, đạm cao, vị đậm đà mà không gắt. Mỗi thùng chượp đều được chăm sóc tỉ mỉ; nước mắm nhĩ (nước cốt đầu) là loại ngon nhất.
Giá trị văn hóa
Nước mắm Phú Quốc là “quốc hồn” của ẩm thực Việt: thứ gia vị không thể thiếu trong mỗi bữa cơm. Được EU bảo hộ chỉ dẫn địa lý là sự công nhận quốc tế cho chất lượng. Làng nghề không chỉ tạo sinh kế cho ngư dân mà còn là điểm du lịch hấp dẫn — du khách đến thăm nhà thùng, tìm hiểu quy trình làm mắm.