Thuộc huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội, làng Quất Động là cái nôi của nghề thêu ren thủ công với tuổi nghề hơn 100 năm. Từ những đôi tay khéo léo của người thợ quê, những tấm ren, bức thêu Quất Động đã vượt đại dương đến với thị trường châu Âu khó tính — minh chứng cho đẳng cấp của nghề thủ công Việt Nam.
Lịch sử làng thêu
Nghề thêu ở Quất Động hình thành từ đầu thế kỷ 20, khi một số người dân học được kỹ thuật thêu ren từ các nữ tu và thương nhân người Pháp. Với sự khéo léo vốn có, người Quất Động nhanh chóng làm chủ kỹ thuật, biến những mẫu ren châu Âu thành sản phẩm mang hồn Việt. Thời kỳ hưng thịnh những năm 1980–2000, hàng thêu Quất Động xuất khẩu sang Pháp, Đức, Nhật Bản với số lượng lớn, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, nhiều người trở thành thợ thêu lành nghề có thu nhập cao. Dù thị trường có lúc biến động, làng nghề vẫn duy trì nhờ chất lượng đã thành thương hiệu và sự chuyển hướng sang hàng thêu mỹ thuật, áo dài thêu tay cao cấp.
Kỹ thuật thêu ren tinh xảo
Thêu ren Quất Động đòi hỏi sự kiên nhẫn và đôi mắt tinh tường: người thợ thêu trên nền vải mỏng với kim chỉ mảnh, mỗi mũi thêu đều đặn, mật độ dày tạo nên họa tiết nổi tinh xảo. Các kỹ thuật đặc trưng gồm thêu rút sợi, thêu ren lưới, thêu nổi — mỗi bức thêu là sự kết hợp của hàng chục nghìn mũi kim. Với hàng ren xuất khẩu, người thợ phải thêu đúng mẫu thiết kế của đối tác nước ngoài với độ chính xác tuyệt đối, không một mũi thừa hay thiếu. Một tấm khăn trải bàn ren cỡ lớn có thể mất hàng tháng để hoàn thành; chính sự công phu ấy tạo nên giá trị của sản phẩm thêu tay Quất Động.
Giá trị văn hóa
Thêu Quất Động là niềm tự hào của nghề thủ công Hà Nội: từ làng quê Việt Nam, những sản phẩm thêu tay đã hiện diện trong các gia đình châu Âu, trên bàn tiệc sang trọng và trong các bộ sưu tập thời trang. Ngày nay, bên cạnh hàng xuất khẩu, làng nghề phát triển dòng áo dài thêu tay, tranh thêu phong cảnh — những tác phẩm nghệ thuật được giới sưu tầm đánh giá cao. Nghề thêu cũng góp phần giữ gìn đức tính kiên nhẫn, tỉ mỉ của người phụ nữ Việt qua nhiều thế hệ.