Chùa Am ở xã Quang Bình (Kiến Xương, Hưng Yên) — vùng đất Thái Bình cũ, quê lúa — là ngôi chùa cổ gắn bó mật thiết với đời sống tâm linh của người dân địa phương. Hằng năm, vào ngày 2 tháng 9 âm lịch, hội chùa Am được tổ chức — một trong những lễ hội mùa thu đặc sắc của vùng quê lúa, thu hút đông đảo nhân dân về dự lễ sau những tháng ngày lao động vất vả.
Lễ hội mùa thu của quê lúa
Khác với hầu hết các lễ hội diễn ra vào mùa xuân, hội chùa Am được tổ chức vào mùa thu — thời điểm sau vụ mùa, khi người nông dân đã thu hoạch xong và có thời gian nhàn rỗi. Đây là dịp để bà con nông dân tạ ơn trời Phật đã cho một vụ mùa bội thu, đồng thời cầu mong những vụ mùa tiếp theo tiếp tục thuận lợi. Ý nghĩa “uống nước nhớ nguồn”, biết ơn trời đất, tổ tiên được thể hiện đậm nét trong lễ hội mùa thu này — nét đẹp văn hóa của cư dân nông nghiệp đồng bằng Bắc Bộ.
Nghi lễ trang trọng
Hội chùa Am mở đầu bằng lễ rước kiệu trang trọng quanh làng với sự tham gia của các cụ cao niên và đông đảo nhân dân. Các nghi thức tế lễ, dâng hương, tụng kinh cầu quốc thái dân an được cử hành theo đúng nghi lễ cổ truyền. Người dân thành kính dâng lễ vật — những sản vật của vụ mùa vừa thu hoạch — lên cửa Phật với lòng biết ơn sâu sắc. Không khí lễ hội mùa thu với tiết trời mát mẻ, nắng vàng nhẹ nhàng tạo nên cảm giác thanh bình, an yên.
Ngày hội cộng đồng
Phần hội của hội chùa Am sôi nổi với các làn điệu hát văn, hát chèo, cùng nhiều trò chơi dân gian như đấu vật, kéo co, cờ tướng, chọi gà. Đây là dịp để người dân trong làng và các vùng lân cận gặp gỡ, giao lưu, cùng nhau chia sẻ niềm vui được mùa. Các món ăn đặc sản quê lúa như bánh giầy, chè lam, cốm cũng góp phần làm nên sức hấp dẫn của lễ hội. Hội chùa Am là minh chứng cho sự gắn bó giữa tín ngưỡng Phật giáo và đời sống nông nghiệp, giữa tâm linh và văn hóa cộng đồng của người dân quê lúa Thái Bình.