Chùa Bà Tấm ở xã Dương Xá (Gia Lâm, Hà Nội) là ngôi cổ tự gắn liền với Nguyên phi Ỷ Lan — một trong những người phụ nữ tài đức nổi tiếng nhất lịch sử Việt Nam. Hằng năm, vào ngày 20 tháng 2 âm lịch, lễ hội chùa Bà Tấm được tổ chức để tưởng nhớ bậc mẫu nghi thiên hạ, thu hút đông đảo nhân dân và du khách về dự lễ, tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của bà.
Nguyên phi Ỷ Lan — bậc mẫu nghi thiên hạ
Ỷ Lan (1044–1117) vốn là cô gái hái dâu ở làng Thổ Lỗi (nay là Dương Xá, Gia Lâm), được vua Lý Thánh Tông tuyển làm cung phi, sau phong làm Nguyên phi. Bà nổi tiếng thông minh, nhân hậu, hai lần nhiếp chính khi vua đi đánh Chiêm Thành và khi vua còn nhỏ, đều điều hành đất nước thái bình, được sử sách ca ngợi. Sau khi qua đời, bà được nhân dân tôn thờ như một vị thánh Mẫu. Chùa Bà Tấm được xây dựng để thờ phụng bà, với kiến trúc cổ kính và nhiều di vật quý giá, là điểm đến tâm linh đặc biệt của vùng đất Gia Lâm.
Tưởng nhớ bậc nữ kiệt
Lễ hội chùa Bà Tấm là dịp để nhân dân tưởng nhớ công đức của Nguyên phi Ỷ Lan — người phụ nữ đã có công lớn trong việc giữ gìn nền thái bình của đất nước thời Lý. Các nghi thức rước kiệu, tế lễ được cử hành trang trọng với sự tham gia của các cụ cao niên và đông đảo nhân dân. Người dân thành kính dâng hương, cầu mong được ban phước lành, học tập tấm gương tài đức của bà. Lễ hội cũng là dịp để giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống tôn vinh người phụ nữ Việt Nam.
Nét đẹp văn hóa xứ Kinh Bắc
Nằm ở cửa ngõ phía Đông của Thủ đô, giáp với vùng Kinh Bắc, lễ hội chùa Bà Tấm mang đậm bản sắc văn hóa của cả hai vùng đất. Phần hội với các làn điệu quan họ mượt mà, hát văn, hát chèo cùng nhiều trò chơi dân gian tạo nên không khí vui tươi, đầm ấm. Du khách về dự hội còn có dịp thưởng thức những sản vật đặc trưng của Gia Lâm và tìm hiểu về lịch sử nghìn năm của vùng đất này — nơi đã sản sinh ra bậc mẫu nghi tài đức lẫy lừng trong sử sách dân tộc.