Chùa Cổ Lễ ở thị trấn Cổ Lễ (Trực Ninh, Ninh Bình) — vùng đất Nam Định cũ — là ngôi chùa cổ nổi tiếng với tháp Cửu Phẩm Liên Hoa độc đáo và lịch sử gắn liền với phong trào yêu nước đầu thế kỷ 20. Hằng năm, từ ngày 15 đến 20 tháng 9 âm lịch, hội chùa Cổ Lễ được tổ chức, thu hút đông đảo phật tử và du khách về lễ Phật mùa thu, khám phá ngôi chùa đặc biệt này.
Tháp Cửu Phẩm Liên Hoa
Điểm nhấn kiến trúc của chùa Cổ Lễ là tháp Cửu Phẩm Liên Hoa cao 32 mét với 9 tầng, mỗi tầng thờ một pho tượng Phật, được xây dựng công phu với những họa tiết chạm khắc tinh xảo. Ngôi tháp với dáng vẻ uy nghi, cổ kính là biểu tượng của chùa Cổ Lễ và là một trong những công trình tháp Phật giáo đẹp nhất miền Bắc. Chùa còn lưu giữ quả chuông đồng lớn, tượng Phật cổ và nhiều di vật quý giá. Đặc biệt, chùa Cổ Lễ gắn liền với tên tuổi của sư cụ Thích Thế Long — vị cao tăng yêu nước đã có công lớn trong phong trào cách mạng, khiến ngôi chùa không chỉ có giá trị tâm linh mà còn có giá trị lịch sử cách mạng.
Lễ hội mùa thu
Hội chùa Cổ Lễ diễn ra vào mùa thu với các nghi thức rước kiệu, tế lễ, dâng hương trang trọng. Đoàn rước kiệu đi quanh thị trấn Cổ Lễ trong không khí tưng bừng với cờ lọng, trống chiêng. Người dân và du khách thành kính lễ Phật, cầu cho gia đình bình an, quốc thái dân an. Tiết trời mùa thu mát mẻ với nắng vàng nhẹ nhàng tạo nên không gian lễ hội thanh bình, thơ mộng, khác với sự náo nhiệt của các lễ hội xuân.
Giao thoa tâm linh và lịch sử
Về dự hội chùa Cổ Lễ, du khách không chỉ được tham dự các nghi lễ Phật giáo mà còn được tìm hiểu về lịch sử yêu nước của ngôi chùa qua những câu chuyện về sư cụ Thích Thế Long và các nhà sư tham gia cách mạng. Phần hội với hát văn, hát chèo, các trò chơi dân gian tạo nên không khí vui tươi. Lễ hội chùa Cổ Lễ là sự kết hợp độc đáo giữa giá trị tâm linh Phật giáo và truyền thống yêu nước, là điểm đến ý nghĩa trong hành trình khám phá các di tích của Ninh Bình — vùng đất cố đô giàu truyền thống lịch sử, văn hóa.