Làng Hành Thiện (Xuân Trường, Ninh Bình) — vùng đất Nam Định cũ — nổi tiếng với chùa Keo Hành Thiện, ngôi chùa cổ có kiến trúc độc đáo “không gác chuông” và truyền thống khoa bảng vẻ vang. Hằng năm, từ ngày 12 đến 15 tháng 9 âm lịch, lễ hội chùa Keo Hành Thiện được tổ chức để tưởng nhớ Thiền sư Không Lộ, thu hút đông đảo nhân dân và du khách về dự hội thu.
Ngôi chùa không gác chuông
Chùa Keo Hành Thiện được xây dựng từ thời Lê, có kiến trúc độc đáo với 27 gian trên nền đất cao, đặc biệt là không có gác chuông như các chùa khác — thay vào đó, chuông được treo ở gian giữa. Chùa thờ Thiền sư Không Lộ — vị cao tăng thời Lý có công lớn với đất nước, cũng là vị thánh được thờ tại chùa Keo (Thái Bình). Làng Hành Thiện còn nổi tiếng là “làng tiến sĩ” với nhiều người đỗ đạt cao trong các kỳ thi phong kiến, tạo nên truyền thống hiếu học đáng tự hào. Quần thể chùa với kiến trúc cổ kính, cây cối xanh mát là điểm đến tâm linh, văn hóa đặc sắc của vùng đất Xuân Trường.
Lễ hội tưởng nhớ Thiền sư
Lễ hội chùa Keo Hành Thiện diễn ra với các nghi thức rước kiệu, tế lễ trang trọng. Đoàn rước kiệu Thánh đi quanh làng trong tiếng trống chiêng vang dội, cờ lọng rực rỡ với sự tham gia của đông đảo nhân dân. Người dân thành kính dâng hương tưởng nhớ công đức của Thiền sư Không Lộ, cầu mong ngài phù hộ cho quê hương bình yên, con cháu học hành đỗ đạt, nối tiếp truyền thống khoa bảng vẻ vang của làng Hành Thiện.
Ngày hội của làng khoa bảng
Phần hội sôi nổi với thi bơi chải trên sông, đấu vật, kéo co, cờ người cùng các làn điệu hát văn, hát chèo. Đặc biệt, lễ hội còn có các hoạt động khuyến học, tôn vinh những học sinh, sinh viên đỗ đạt — nét đẹp văn hóa thể hiện truyền thống hiếu học của làng Hành Thiện. Du khách về dự hội còn được thưởng thức đặc sản địa phương và tìm hiểu về lịch sử của ngôi làng có bề dày văn hóa, khoa bảng. Lễ hội chùa Keo Hành Thiện là sự kết hợp hài hòa giữa tín ngưỡng tâm linh và truyền thống hiếu học, tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo của vùng đất này.