Trong dân gian xứ Đoài còn lưu truyền câu ca: “Thứ nhất là hội Cổ Loa / Thứ nhì hội Láng, thứ ba hội Thầy” — khẳng định vị thế của hội chùa Láng là một trong những lễ hội lớn và nổi tiếng bậc nhất đất kinh kỳ. Hằng năm, vào ngày 7 tháng 3 âm lịch (lễ hội diễn ra từ 6 đến 8/3), chùa Láng (Đống Đa, Hà Nội) lại rộn ràng đón hàng vạn du khách về dự hội, tưởng nhớ Thiền sư Từ Đạo Hạnh.
Chùa Láng và Thiền sư Từ Đạo Hạnh
Chùa Láng, tên chữ là Chiêu Thiền tự, được xây dựng từ thời vua Lý Anh Tông (thế kỷ 12), có lịch sử gần 900 năm. Chùa thờ Thiền sư Từ Đạo Hạnh — vị cao tăng tài đức thời Lý, người có công lớn với Phật giáo và y học dân tộc — cùng hóa thân của ngài là vua Lý Thần Tông. Kiến trúc chùa mang đậm phong cách thời Lý – Trần với những pho tượng cổ, bia đá, chuông đồng quý giá. Đặc biệt, chùa Láng còn gắn với truyền thuyết về mối tình giữa Thiền sư Từ Đạo Hạnh và cô gái làng Láng, tạo nên màu sắc huyền thoại độc đáo cho ngôi chùa.
Nghi lễ rước kiệu Thánh
Điểm nhấn của hội chùa Láng là lễ rước kiệu Thánh vào ngày chính hội 7/3. Trước đó một ngày, dân làng thực hiện nghi thức bao sái, rước kiệu Đức Thánh từ chùa Tam Huyền về chùa Láng. Đoàn rước với kiệu bát cống, cờ lọng rực rỡ đi qua các phố phường trong tiếng trống chiêng vang dội. Đặc biệt, phần “trình diễn hội Thánh” — tái hiện cuộc đời và sự tích của Thiền sư Từ Đạo Hạnh qua các màn diễn xướng dân gian — là nét độc đáo chỉ có ở hội chùa Láng, thu hút đông đảo người xem.
Ngày hội của đất kinh kỳ
Hội chùa Láng không chỉ là lễ hội của riêng làng Láng mà đã trở thành ngày hội của cả vùng, với sự tham gia của nhân dân nhiều địa phương. Các hoạt động văn hóa như hát văn, hát chèo, đấu vật, cờ người diễn ra sôi nổi. Ẩm thực đặc sản vùng Láng như bánh cuốn, cốm cũng góp phần làm nên sức hấp dẫn của lễ hội. Hội chùa Láng là minh chứng sống động cho sự giao thoa giữa Phật giáo và tín ngưỡng dân gian, giữa quá khứ hào hùng của kinh thành Thăng Long và nhịp sống hiện đại của Thủ đô hôm nay.