Chùa Phật Tích, tên chữ là Vạn Phúc tự, tọa lạc trên núi Phật Tích (Tiên Du, Bắc Ninh), là ngôi chùa có lịch sử từ thời Lý (thế kỷ 11), nổi tiếng với pho tượng Phật A Di Đà bằng đá lớn nhất thời Lý còn nguyên vẹn. Hằng năm, vào ngày 4 tháng Giêng, hội chùa Phật Tích được tổ chức, mở đầu cho mùa lễ hội xuân của xứ Kinh Bắc, thu hút đông đảo phật tử và du khách về hành hương.
Pho tượng A Di Đà thời Lý
Báu vật quý giá nhất của chùa Phật Tích là pho tượng Phật A Di Đà bằng đá xanh, cao gần 2 mét, được tạc từ thời Lý với nét mặt từ bi, an nhiên — kiệt tác của nghệ thuật điêu khắc Phật giáo Việt Nam. Tượng được đặt trong lòng núi, tạo nên không gian thờ tự độc đáo, linh thiêng. Chùa Phật Tích còn lưu giữ nhiều di vật thời Lý – Trần như tháp đá, bia ký, chân tảng chạm rồng, là minh chứng cho thời kỳ Phật giáo cực thịnh dưới triều Lý khi Phật giáo là quốc giáo.
Lễ hội mở màn xuân Kinh Bắc
Hội chùa Phật Tích diễn ra vào mùng 4 Tết, là một trong những lễ hội đầu tiên của năm mới tại Bắc Ninh. Người dân địa phương và du khách lên chùa lễ Phật, cầu cho một năm mới an khang, thịnh vượng, mưa thuận gió hòa. Con đường lên núi Phật Tích quanh co giữa rừng thông xanh mát, từ trên đỉnh núi có thể ngắm toàn cảnh vùng quê Kinh Bắc trù phú. Không khí đầu xuân tươi vui với cờ hoa rực rỡ, tiếng cười nói rộn ràng tạo nên ngày hội tưng bừng.
Giao thoa văn hóa quan họ
Là lễ hội của xứ Kinh Bắc, hội chùa Phật Tích không thể thiếu những làn điệu quan họ mượt mà của các liền anh, liền chị trong trang phục áo the khăn xếp. Tiếng hát quan họ vang vọng trên núi Phật Tích đầu xuân tạo nên bức tranh văn hóa đặc sắc, hòa quyện giữa tâm linh Phật giáo và nghệ thuật dân gian. Du khách về dự hội còn có dịp thăm các di tích lân cận như chùa Bút Tháp, chùa Dâu, đền Đô — tạo thành hành trình khám phá trọn vẹn vùng đất địa linh nhân kiệt của Bắc Ninh.