Đền Bà Chúa Kho ở Vũ Ninh (thành phố Bắc Ninh) là một trong những điểm đến tâm linh đông đúc nhất miền Bắc mỗi dịp đầu xuân, nổi tiếng với tục “vay vốn” Bà Chúa Kho để cầu tài lộc, làm ăn phát đạt. Hằng năm, vào ngày 14 tháng Giêng và suốt tháng Giêng, hàng vạn lượt du khách — đặc biệt là giới kinh doanh — đổ về đây dâng hương, xin lộc, tạo nên không khí lễ hội sôi động, náo nhiệt.
Bà Chúa Kho là ai
Tương truyền, Bà Chúa Kho là người phụ nữ tài giỏi thời Lý, có công tổ chức sản xuất, tích trữ lương thực, quân nhu giúp triều đình đánh giặc, giữ nước. Sau khi qua đời, bà được nhân dân tôn thờ là Bà Chúa Kho — vị thần trông coi kho tàng, ban phát tài lộc. Đền thờ bà tại Cổ Mễ (Vũ Ninh) với kiến trúc cổ kính, không gian linh thiêng, là nơi người dân khắp nơi về cầu tài lộc. Tín ngưỡng Bà Chúa Kho phản ánh khát vọng chính đáng của con người về cuộc sống ấm no, sung túc.
Tục vay vốn đầu xuân
Nét độc đáo nhất của hội đền Bà Chúa Kho là tục “vay vốn”: người dân đến đền làm lễ vay một số tiền tượng trưng của Bà để lấy may cho công việc làm ăn trong năm, cuối năm sẽ đến “trả nợ” với lễ vật tạ ơn. Tục lệ này thể hiện niềm tin vào sự phù hộ của Bà Chúa Kho, đồng thời là động lực tinh thần để mỗi người nỗ lực làm ăn. Dòng người xin lộc đông nghẹt trong những ngày đầu xuân, với mâm lễ đầy ắp, khói hương nghi ngút, tạo nên khung cảnh lễ hội đặc trưng không nơi nào có được.
Ngày hội cầu tài lộc
Hội đền Bà Chúa Kho không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là nét văn hóa đặc sắc của người Việt: đầu năm đi lễ cầu tài lộc, cuối năm tạ lễ. Bên cạnh việc dâng hương, du khách còn được thưởng thức những làn điệu quan họ của xứ Kinh Bắc, tham quan các di tích trong vùng. Tuy nhiên, du khách cũng cần lưu ý giữ gìn văn minh lễ hội, tránh mê tín dị đoan. Hội đền Bà Chúa Kho là minh chứng cho sự giao thoa giữa tín ngưỡng dân gian và đời sống kinh tế hiện đại, giữa truyền thống và nhịp sống đương đại.